حدیث باب مدینة العلم: نکته

در الغدیر ، ‌ نام بیست و یک تن از محدثین سنی را ثبت نموده که این حدیث را حسن یا صحیح می‌دانند. به علاوه الفاظ گوناگون آن را روایت کرده که ده لفظ ذیلا ثبت می‌گردد: ۹. ۱ - الفاظ مختلف حدیث ۱) انا مدینة العلم و علی بابها فمن اراد العلم فلیات الباب، ترجمه آن قبلا نوشته شد، ۲) انا مدینة العلم و علی بابها فمن اراد العلم فلیات بابه. ترجمه آن گذشت. ۵) انا دار العلم و علی بابها، (مصابیح السنه) به همان معنی که گذشت. ۶) انا میزان العلم و علی کفتاه. یعنی من ترازوی علم و علی دو کفه آن ترازو است (فردوس الحکمة). ۷) انا میزان الحکمة و علی لسانه. یعنی: من ترازوی حکمت و علی شاهین این ترازو است (الرسالة العقلیه). تو ترازوی احد خد بوده‌ای بل زبانه هر ترازو بوده‌ای ۸) انا مدینة الفقه و علی بابها. یعنی من شهر فقهم و علی دروازه آن شهر است (تذکرة خواص الائمة). ۹) یا‌ ام سلمه اشهدی. یعنی: ای‌ ام سلمه شاهد باش. مفسرین و عارفان و شاعران و هنرمندان اسلامی پیوسته حدیث مدینة علم را در زبان‌های مختلف و به صورت‌های گوناگون بازگو کرده‌اند و یکی از مضامین بزرگ حماسی و عرفانی در اشعار فارسی و عربی و ترکی و اردو است. منبع: الغدیر، ج۶، ص۷۸ · الغدیر، ج۶، ص۷۹