حدیث منزلت: مناقشه در دلالت حدیث منزلت

صحت این حدیث را بیش‌تر عالمان اهل‌سنّت پذیرفته‌اند. با وجود این، درباره دلالت حدیث بر امامت سیاسی حضرت علی، با عالمان شیعی اختلاف‌نظر دارند. گروهی این حدیث را تنها ناظر بر ماجرای غزوه تبوک دانسته و عد‌های دایره را تنگ‌تر گرفته و گفته‌اند پیامبر، علی را فقط جانشین خود در شهر مدینه یا در میان خاندانش قرار داد. ۷. ۱ - پذیرش فی الجمله دلالت حدیث با این همه، بسیاری از آنان، این حدیث را منحصر به ماجرای تبوک نمی‌دانند و معتقدند که پیامبر در مناسبت‌های دیگر نیز چنین فرموده است. به هرحال، همه آنان جانشینی علی به‌جای پیامبر را فی‌الجمله باور دارند و با عالمان شیعی هم‌رأی‌اند، هرچند در تفصیل و جزئیات اختلاف‌نظر دارند. ۷. ۲ - رد سندی یا محدود نمودن دلالت حدیث برخی عالمان سنّی در سندیت حدیث تشکیک کرده و برخی آن را از آحاد شمرده‌اند. ۷. ۳ - اشکال نقضی بر دلالت حدیث آنان همچنین دلیل نقضی می‌آورند که پیامبر بار‌ها در امور مختلف، کسانی را غیر از علی، جانشین خود ساخت، ولی لازمه این کار، آن نبود که آنان مستحق خلافت باشند. ۷. ۴ - قصور دلالت حدیث بعد از رحلت رسول از دیگر اشکالاتی که بر دلالت حدیث منزلت وارد شده، این است که هارون مرتبه خلافت و سایر مراتب را در زمان زندگی حضرت موسی داشته است، زیرا وی قبل از موسی درگذشت، پس ممکن است علی نیز منزلت‌های هارون را در زمان حیات رسول خدا دارا بوده باشد؛ بنابراین، حدیث منزلت را نمی‌توان نص بر خلافت بعد از وفات پیامبر دانست. منبع: ج۷، ص۳۲۲، چاپ محمد رشاد سالم، (ریاض) ۱۴۰۶/۱۹۸۶ · ج۱، ص۴۵۷، چاپ عمادالدین احمد حیدر، بیروت ۱۴۱۴/۱۹۹۳ · ج۱۳، ص۲۱۱، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵۱۳۸۷/۱۹۶۵۱۹۶۷، چاپ افست بیروت · ج۱، ص۱۶۷، چاپ محمد زبیدی، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۲ · ج۱، ص۴۵۹ـ۴۶۲، چاپ عمادالدین احمد حیدر، بیروت ۱۴۱۴/۱۹۹۳ · ج۱۰، قسم ۱، ص۱۵۹ـ۱۶۰، چاپ محمود محمد قاسم