حرام‌خواری: فضیلت اجتناب از مال حرام

ضد اجتناب‌نکردن از مال حرام، اجتناب و دوری از آن است. و آن یک معنی ورع است. و معنی دیگر آن، نگاه داشتن خود است از همه ی گناهان و خودداری نفس ، از هر چه سزاوار نیست. و تقوی نیز با ورع، یک معنی دارد. و آن نیز بر دو معنی اطلاق می‌شود. پس ضد گرفتن مال حرام، ورع و تقوی است، به یک معنی که معنی خاص باشد. و اما ورع و تقوی به معنی اعم، ضدمعصیت است. و به هر حال شبهه نیست در اینکه ورع و تقوی، بزرگ‌ترین باعث شونده نجات و مهم‌ترین چیزی است که آدمی را به سعادات می‌رساند. از حضرت پیغمبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم روایت شده است است که: «هر که ملاقات کند خدا را در حالتی که از اهل ورع باشد، خدای تعالی به او عطا می‌فرماید کل ثواب اسلام را.» و در بعضی از کتب آسمانی وارد است که: «حق تعالی فرمود که: اما اهل ورع را من شرم می‌کنم که محاسبه ایشان را بکشم. و از حضرت امام محمد باقر (علیه‌السّلام) روایت شده است است که: «نیست شیعه ما مگر کسی که پرهیزکاری را رسم خود کند. و خدا را اطاعت کند. پس بپرهیزید و عمل کنید به جهت امید آنچه در نزد خداست. نیست در میان خدا و میان کسی خویشی و قرابتی، دوست‌ترین بنده در نزد خدا پرهیزکارترین و مطیع‌ترین ایشان است.» و حضرت صادق (علیه‌السّلام) فرمود: «کسی نمی‌رسد به آنچه در نزد خداست، مگر به ورع.» و فرمود: «به درستی که: خدا ضامن شده است برای کسی که بپرهیزد از معصیت او، اینکه او را از حالتی که دوست ندارد نقل کند به آن حالی که دوست دارد. و روزی او را برساند از جائی که گمان نداشته باشد.» و فرمود: «عمل کم با تقوی، بهتر است از عمل بسیار بدون تقوی.» و نیز از آن حضرت روایت شده است است که: «خدای تعالی هیچ بنده‌ای را منتقل نکرد از ذلّت معاصی به عزّت تقوی، مگر اینکه او را بی‌مال غنی گردانید. و بدون طایفه و قبیله عزیز کرد. و بی‌گشاده روئی به دلها نزدیک گردانید.» و از آنجا که خوردن مال حرام، و دوری نکردن از آن، باعث هلاکت، و رسیدن به سعادت ، متوقف بر تقوی و ورع م. ب. و آدمی که در دنیا هست محتاج به خوراک و پوشاک و مسکن و ماوی می‌باشد، اخبار بسیار در فضیلت تحصیل مال حلال وارد شده. حتی اینکه حضرت رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمود که: «طلب حلال، واجب است بر هر مرد و زن مسلمان و هر که داخل شب شود در حالتی که خسته باشد به جهت در آمد حلال، داخل شب شده است آمرزیده و فرمود که: « عبادت ، هفتاد جزء است، و افضل همه اجزاء، به دست آوردن در آمد حلال است.» و در حدیثی دیگر وارد است که: «عبادت، ده جزء است، نه جزء آن در طلب حلال است.» و فرمود که: «هر که از رنج دست خود بخورد چون برق جهنده از صراط بگذرد»؛ «و هر که از رنج دست خود بخورد خدا به نظر رحمت به او نظر می‌کند، و هرگز او را عذاب نمی‌کند»؛ «و هر که از رنج دست خود بخورد خدا درهای بهشت را بر روی او می‌گشاید، تا از هر دری که خواهد داخل بهشت شود.»؛ «و هر که از رنج دست خود بخورد روز قیامت در شمار پیغمبران خواهد بود، و مثل اجر پیغمبران خواهد گرفت.»؛ «و حضرت رسول (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و سلم هرگاه مردی را می‌دید و او را از او خوش می‌آمد می‌فرمود: آیا کسبی دارد؟ پس اگر می‌گفتند نه می‌فرمود از چشم من افتاد. عرض می‌کردند: به چه سبب؟ می‌فرمود که: چون مؤمن را کسبی نباشد به دین خود مدارا و معاش می‌کند.» و از آن حضرت روایت شده است است که: «هر که چهل روز حلال بخورد خدای تعالی دل او را روشن می‌کند، و چشمه‌های حکمت را از دل او بر زبانش جاری می‌سازد.» روزی بعضی از صحابه از آن جناب طلب کرد که: «از خدا بخواهد او را مستجاب الدعوه نماید. حضرت به او فرمود که: خوراک خود را پاک و حلال کن تا دعای تو مستجاب شود.»