دکترین
حرم: نکته
۱۰.
۲ - وجوب احرام بستن وجوب احرام بستن برای مسلمانانی که در هر موقع از سال قصد ورود به مکه را دارند در یکی از میقات‌ها ، مگر برای کسانی که به‌طور مکرر به این منطقه تردد دارند، مانند رانندگان. شافعیان احرام را مستحب دانسته‌اند. ۱۰.
۳ - حرمت کشتن حیوانات حرمت کشتن حیوانات، به جز حیوانات اهلی (مانند شتر و گاو و گوسفند ) و جانوران آزار رساننده (مانند عقرب و مار و افعی) در منطقه حرم. ممنوع بودن شکار جانوران زمینی یا راهنمایی شکارچیان و آسیب رساندن به گیاهان در محدوده حرم، به استناد آیات و احادیث شکار حیوانات وحشىِ غیر دریایىِ حرم حرام و موجب ضمان است. شکارچى محل ضامن قیمت آن است و شکارچى محرم علاوه بر ضمان قیمت، کفاره آن ( قربانی کردن) را باید بدهد و در صورت نداشتن کفاره، ضامن دو برابر قیمت آن است. آیا صید حیوانى که مى‌خواهد وارد حرم شود در بیرون حرم بر محل جایز است یا حرام ؟ مسئله اختلافى است. متأخران و برخى قدما آن را مکروه دانسته‌اند. بنابر مشهور، خوردن حیوان وحشىِ ذبح شده توسط محرم- خواه در حرم یا بیرون حرم- بر محرم و محل حرام است. همچنین است حکم حیوانى که محل آن را در حرم ذبح کرده است. ۱۰.
۴ - حکم قطع گیاه حرم قطع گیاهان و درختان حرم، جز درختان میوه ، خرما ، اذخر و آنچه در ملک شخصى روییده حرام است. البته اگر گیاه و درخت قبل از ساختن خانه وجود داشته، کندن و قطع آن جایز نیست. برخى در ثبوت حکم یاد شده براى سایر املاک جز خانه اشکال کرده‌اند. در جواز قطع گیاهان و درختان خشکیده اختلاف است. در قطع درختان کفاره نیز ثابت است. کفاره قطع درختان حرم بنابر قول مشهور- بلکه بر آن ادعاى اجماع شده- در درخت بزرگ یک گاو و در درخت کوچک یک گوسفند و در قطع بعض آن، قیمت درخت است. دیگر اقوال در مسئله عبارت است از: عدم لزوم کفاره مطلقا، ثبوت یک گاو به جهت کفاره مطلقا و ثبوت قیمت درخت مطلقا. چرانیدن شتر و مانند آن در حرم براى محرم و محل جایز است. ۱۰.
۵ - حرمت خوردن گوشت حیوانی که نا مشروع شکار شده و جنگ حرمتِ خوردن گوشت حیوانی که به‌گونه‌ای نامشروع در محدوده حرم شکار شده است. ) حرمتِ جنگ و خون‌ریزی در منطقه حرم و نیز ممنوع بودن حمل اسلحه به نظر برخی فقها. هنگام فتح مکه (سال هشتم هجرت)، خداوند به پیامبراکرم تنها برای ساعتی اجازه نبرد داد. طبق احادیث و نیز گزارش‌های تاریخی، تصمیم قطعی امام حسین علیه‌السلام برای خروج از مکه و حرکت به سوی کوفه ، در روز هشتم ذیحجه ــکه آغاز موسم حج است ــ پیشگیری از ریخته شدن خون ایشان در منطقه حرم و شکستن حریم آن به دست مأموران خلیفه اموی بود، که دستور داشتند در یک غائله و با استفاده از ازدحام حاجیان امام را به قتل برسانند. ۱۰.
۶ - ممنوع بودن خارج کردن سنگ و ریگ و برداشتن اشیای گمشده ممنوع بودن خارج کردن ریگ و سنگ از محدوده حرم به نظر برخی فقهای شیعه و اهل سنّت بیشتر شافعیان وارد کردن سنگ و خاک را از منطقه حِلّ به حرم نیز مکروه شمرده‌اند. حرمت یا کراهت برداشتن اشیای گمشده در محدوده حرم. به نظر حنفیان و فقهای شیعه ، جنایتکار در حرم، به سبب شکستن حرمت آن، از این مصونیت برخوردار نیست. ۱۰.
۸ - طلب دین در اینکه براى طلبکار جایز است از بدهکارى که در بیرون حرم مالى را از او قرض کرده، آن را در حرم مطالبه کند یا نه، اختلاف است. برخى گفته‌اند: اگر مدیون براى فراراز پرداخت بدهى به حرم پناه آورده، طلبکار حق مطالبه در حرم ندارد. ۱۰.
۹ - افزایش دیه و حرمت دفن مشرکان افزایش دیه در قتل عمد یا غیرعمد که در حرم صورت گرفته باشد، به میزان یک سومِ دیه کامل حرمت دفن مشرکان در منطقه حرم. شافعیان خارج کردن جسد مشرک را از حرم نیز لازم دانسته‌اند. ۱۰.
۱۰ - حرمت خرید و فروش یا اجاره خانه‌ها حرمت خرید و فروش یا اجاره خانه‌های حرم مکّی به‌طور کلی یا در موسم حج ، به نظر برخی فقها، به استناد آیه ۲۵ سوره حج و احادیث . بیشتر فقها، با استناد به احادیث، ارتکاب برخی محرّماتِ حرم را موجب پرداختن کفاره دانسته‌اند، هرچند درباره میزان آن اختلاف‌نظر وجود دارد. شماری از فقهای اهل سنّت تنها به حرمتِ تکلیفی قائل شده و ثبوت کفاره را نپذیرفته‌اند. علاوه بر ممنوعیت‌های شرعی که بر حضور در حرم مترتب است، ممنوعیت‌ها و الزاماتی نیز برای کسانی که برای حج یا عمره احرام می‌بندند، مقرر شده است. بر پایه احادیث، به سبب قداست ویژه حرم مکّی، کیفر گناهان و پاداش کارهای نیک در آن مضاعف است. حتی نیت انجام دادن گناه در حرم موجب مؤاخذه الهی است. در مقابل، بر انجام دادن برخی کارهای خیر و عبادات (مانند تلاوت قرآن، نماز خواندن و روزه گرفتن) در منطقه حرم تأکید شده و بنابر حدیثی، ثواب آن صد هزار برابر اماکن دیگر است. فقها، به استناد احادیث، ورود به حرم با پای پیاده و بدون کفش، غسل کردن و وضو گرفتن پیش از ورود به حرم و پس از خروج از حرم، خوشبو ساختن دهان و خواندن دعاهای خاص را مستحب دانسته‌اند دفن مردگان در حرم نیز مستحب به شمار رفته است. شافعیان و حنبلیان مجاورت را برای کسی که احتمال ارتکاب کارهای ممنوع در مورد او نمی‌رود، مستحب دانسته‌اند. این اَعمال از جمله کارهای مکروه در حرم مکّی است: طلب کردن بدهی از مدیون، مگر آن‌که مدیون بودن در داخل حرم واقع شده باشد؛ درخواست کردن چیزی از مردم در حرم؛ خواندن شعر ؛ و ضرب و شتم خدمتکار.
منبع: ج۱، ص۲۵۹، بغداد ۱۴۰۹/ ۱۹۸۹ · ج۵، ص۲۰۰، چاپ احمد حبیب قصیر عاملی، بیروت (بی‌تا) · ج۱، ص۳۵۵، ج ۱۲، چاپ محمدتقی کشفی، تهران ۱۳۸۷ · ج۱، ص۱۸۲، چاپ محمدرضا آل کاشف‌الغطاء، بیروت (بی‌تا)، چاپ افست قم (بی‌تا) · مائده/سوره۵، آیه۹۶ · ج۱۲، ص۵۵۲۵۵۷ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۱۸، ص ۲۸۶ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۲۰، ص ۲۹۴- ۲۹۵ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۲۰، ص۲۹۶- ۲۹۷ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۱۸، ص ۲۸۸ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۱۸، ص۲۹۲ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۱۸، ص۴۱۲- ۴۲۱ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۲۰، ص ۴۲۵- ۴۲۸ · محمدحسن بن باقر نجفی، جواهر الکلام ج۱۸، ص ۴۲۰ · ج۷، ص۲۹۰، قم ۱۴۱۴ · ج۱، ص۲۶۰، بغداد ۱۴۰۹/ ۱۹۸۹ · ج۷، ص۴۷۱، بیروت: دارالفکر، (بی‌تا) · یعقوبی، ج ۲، ص ۲۴۹، تاریخ · ج۲، ص۴۵۳، چاپ محمد عدنان‌بن یاسین درویش، بیروت ۱۴۱۹/۱۹۹۸ · ج۱، ص۱۳۸، چاپ ایمن فؤاد سید و مصطفی محمد ذهبی، مکه ۱۹۹۹ · ج۸، ص۴۴۲، قم ۱۴۱۴ · آل عمران/سوره۳، آیه۹۷ · ج۲، ص۱۳۹، چاپ رشدی صالح ملحس، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳، چاپ افست قم ۱۳۶۹ش · مختلف الشیعة ج۵، ص ۳۶۹- ۳۷۱ · کتاب‌السرائر ج۲، ص ۳۲ · ج۴، ص۱۳۹ · ج۴، ص۱۸۸، چاپ محمد زهری نجار، بیروت (بی‌تا) · ج۴، ص۱۹ـ۲۰، بیروت: دارالکتاب العربی، (بی‌تا) · یحیی بن شرف نووی، ج۷، ص۴۹۰ـ۴۹۱، ۴۹۶، المجموع: شرح المُهَذّب، بیروت: دارالفکر، (بی‌تا) · چاپ طه عبدالرؤوف سعد، ج۱، ۶۲۲، بیروت ۱۴۰۹/۱۹۸۹ · ج۲، ص۱۳۲، چاپ رشدی صالح ملحس، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳، چاپ افست قم ۱۳۶۹ش · ج۸، ص۷۹، قم ۱۴۱۴ · ج۱۳، ص۲۸۷ · حسن بن یوسف علامه حلّی، ج۸، ص۴۴۲، تذکرةالفقهاء، قم ۱۴۱۴ · ج۲، ص۱۳۷، چاپ رشدی صالح ملحس، بیروت ۱۴۰۳/ ۱۹۸۳، چاپ افست قم ۱۳۶۹ش
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.