حزن (اخلاق): حزن ممدوح

روایات بسیاری وجود دارد که ب. ت. ب. مضامین آن در می‌یابیم که در مقابل حزن مذموم، حزنی نیز وجود دارد که از طرف ائمه معصومین (ع) مورد تایید بوده است. امام سجاد (ع) می‌فرماید: خداوند هر قلب غمناکی را دوست می‌دارد. امام صادق(ع) می‌فرماید: در کتاب علی(ع) خواندم که همانا مومن شب و روز را به پایان نمی ‌برد در حالیکه حزین و غمناک است و بجز این حالت برای او شایسته نیست. ۴. ۱ - مصادیق حزن ممدوح ۱. حزن به جهت نادانی و گمراهی مردم: از آیات و تواریخ به خوبی استفاده می‌شود که انبیاء الهی از گمراهی و نادانی مردم و از اینکه به بیراهه بروند، رنج بسیار می‌برند. خداوند در قرآن می‌فرماید: «گویی می‌خواهی بخاطر اعمال آنان، خود را از غم و اندوه هلاک کنی اگر به این گفتار ایمان نیاورند.» ۲. حزن دلسوزانه و مشفقانه نسبت به مردم: خداوند می‌فرماید: «به یقین، رسولی از خود شما به سویتان آمد که رنج‌های شما بر او سخت است و اصرار بر هدایت شما دارد و نسبت به مومنان رئوف و مهربان است.» پس پیامبر و معصومین(ع) هم حزن و اندوه دارند که این یک حرن و اندوه خاص است که در راستای بندگی خدا و یکی از مصادیق یاد خداست. ۳. حزن به حهت از دست دادن نیکی‌ها: از دست دادن نیکی‌ها و فرصت‌ها برای انجام اعمال شایسته برای انسان مومن حزن آور است. این حزن، حزن ممدوح است، مشروط بر اینکه شخص تصمیم بر جبران گذشته نماید و با استفاده از زمان حال به کسب نیکی و اعمال شایسته بپردازد. اما اگر شخص تنها افسوس گذشته را بخورد بدون جبران، این حزن ارزشمندی نیست بلکه نکوهیده است. ۴. حزن به جهت مصائب اهل بیت: امام صادق(ع) می‌فرماید: کسی که بر ما غمگین و از ظلم بر ما اندوهگین شود، نفس کشیدن او تسبیح و غم او برای ما عبادت است. این حزن ممدوح است، زیرا یاد اولیاء خدا و دوستان او، نمونه‌ ای از یاد خداست. منبع: ج۶۸، ص۳۸ · ج۶۹، ص۷۱ · کهف/سوره۱۸، آیه۶ · توبه/سوره۹، آیه۱۲۸ · تحقیق، درایتی، مصطفی؛ مکتب الاعلام الاسلامی، ص۴۷۴، ح۱۰۸۳۱ · تحقیق، درایتی، مصطفی؛ مکتب العمال الاسلامی، ۱۴۰۳، ص