حسب و نسب: معنای حسب

برخی با استناد به سروده‌ای، میان حسب و نسب فرق نهاده، نسب را شمار نیاکان ( شجره‌نامه ) و حَسَب را هرگونه کار نیک ، چه از سوی خود شخص و چه از سوی نیاکان او، معنا کرده‌اند. براساس قولی دیگر، حسب و کرم ، متعلق‌ به خود شخص است، هرچند او پدرانی واجد بزرگی نداشته باشد؛ یعنی به اخلاق شخص بستگی دارد. براساس حدیثی ، حَسَب همان شمار خانواده است. بنابراین، حسب بر سه وجه استعمال شده است: مفاخر آبا و اجدادی ، که رأی اکثریت است؛ و وجه سوم که اعم از دو وجه قبلی است. منبع: ذیل «حسب»، چاپ مهدی مخزومی و ابراهیم سامرائی، قم ۱۴۰۹ · ج۴، ص۳۲۹، ج ۴، چاپ عبدالکریم عزباوی، قاهره · ج۵، ص۳۸۱ـ۳۸۲، چاپ حبیب‌الرحمان اعظمی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳ · ج۴، ص۳۳۰، ج ۴، چاپ عبدالکریم عزباوی، قاهره · ذیل «حسب»، چاپ علی‌شیری، بیروت ۱۴۱۴/۱۹۹۴