۵.
۳ - ارزش و اهمیت نسب در دوران مختلف ارزش و اهمیت نَسَب از دو بُعد دنیوی و اخروی درخور بررسی است. توجه به نسب در زندگی دنیوی در همه ملل جهان از دیرباز مطرح بوده است. سنگنوشتهها ، الواح و طومارهای بهجا مانده از دوره باستان ، گواه آن است که آدمی از روزگاران کهن به این موضوع توجه داشته است. شواهدی که از کتیبه بیستون ، نقوش آرامگاه کوروش و نقش رستم به دست آمده، حاکی از این است که این موضوع در ایران باستان اهمیت بسیار داشته است. ظاهرآ در همین مجلس، نعمان بن منذر در مکالمه با خسروپرویز، حسب و نسب امت عرب را از موارد تفاخر و مباهات آنان بر دیگر امتها برشمرده است. ۵.
۴ - علم الانساب اشتهار کسانی از صحابه و تابعین به « نسّابه »، وجود دانشی را به نام علمالانساب در این دورهها تأیید میکند (برای اطلاع تفصیلی از این دانش ، زمینهها و اسباب رواج آن در عالم اسلام و تأثیر آن در برخی احکام اسلامی و نیز آگاهی از کتابهایی که در اینباره فراهم آمده است و همچنین اهمیت حفظ نسب سادات بهویژه از نسل پیامبراکرم رجوع کنید به اَنساب، علم). ۵.
۵ - مبنای کرامت در فرهنگ دوره جاهلی، واژه کریم به کسی اطلاق میشد که حسب و نسب و تبار والایی داشت و به آن تفاخر میکرد از همینرو آیه «اِنَّ اَکْرَمَکُمْ عِنْدَاللّهِ اَتْقیکُمْ.»، کرامت به استناد حسب و نسب را ناموجّه خوانده و فقط فضیلت تقوا را مبنای کرامت دانسته است. براساس نوشته وی، شرف و حسب آدمی از راه خصال و ملکات نیکو پدید میآید و معنای بیت (خاندان) نیز این است که شخص از میان نیاکان خود گروهی مردمان بلندپایه و بزرگوار و نامور را برشمرد. وی بنیاسرائیل را از جمله خاندانهایی میشمرد که مجازآ برای خود حسب و نسبی قائل شدهاند. بهنظر وی اساسآ حسب و نسب تا نسل چهارم یک سلسله یا خاندان پایدار میماند و از آن پس دچار درهمریختگی و اضمحلال میشود.
منبع: ذیل «نسب»، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۱ · فرقان/سوره۲۵، آیه۵۴ · مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۰۱ · مقدمه احمد مهدویدامغانی، ص ۵۲ـ۵۳، چاپ احمد مهدوی دامغانی، قم ۱۴۰۹ · ج۱، ص۴۰۱ـ۴۰۴، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۴ · ج۱، ص۳۶۸ـ۳۷۰، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۳/۱۹۶۴ · ج۳، ص۲۸۰ـ۲۸۱، ج ۳، چاپ عبدالمجید ترحینی، بیروت ۱۴۰۷/۱۹۸۷ · ج۱۱، ص۲۵۱، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵۱۳۸۷/ ۱۹۶۵۱۹۶۷، چاپ افست بیروت · ج۱، ص۴۸ـ۴۹، ترجمه احمد آرام، تهران ۱۳۶۱ش · حجرات/سوره۴۹، آیه۱۳ · ذیل آیه، چاپ هاشم رسولی محلاتی و فضلاللّه یزدی طباطبائی، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸ · ذیل آیه، او، مفاتیحالغیب، بیروت ۱۴۲۱/۲۰۰۰ · ج۲، ص۷۰، بیروت ۱۴۱۲/۱۹۹۱ · ج۱، ص۷۸، تألیف محمد بن حسین بیهقی نیشابوری کیدری، چاپ و ترجمه ابوالقاسم امامی، (تهران) : اسوه، ۱۳۷۳ش · ج۱ مقدمه، ص۱۶۷ · ج۱، ص۱۶۷ـ ۱۶۸ · ج۱، ص۱۶۸ · ج۱، ص۱۷۰ـ ۱۷۱ · ج۱، ص۱۶۱ · ج۲، ص۳۷۴، بیروت: دارصادر
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
