حسینیه: نکته

میرحیدر تونی (متوفی ۸۳۰)، پیشوای حیدریه، شاخه ای از سلسله قلندریه، در شهرها تکیه می‌ساخت و درویشی از مریدان خود را در آن‌جا ساکن می‌کرد. به همین دلیل بسیاری از منازل مسکونی شاهزادگان و اعیان به نحوی ساخته می‌شد که بتوان با نصب چادر بزرگی روی حیاط و پوشاندن حوضِ وسطِ حیاط، فضایی مناسب برای اجرای تعزیه فراهم کرد. ۴. ۹ - فضای بیرونی و درونی تکیه بناهایی که اختصاصاً برای تکیه ساخته شده بود، اغلب در مسیر گذر اصلی، دو محله را به یکدیگر پیوند می‌داد. فضای داخلی بنای تکیه اغلب به سه بخش تقسیم می‌شد: حیاط که موسوم به عباسیه بود و در آن‌جا مراسم مربوط به حضرت عباس علم دار امام حسین علیه‌السلام بر گزار می‌شد، فضای سرپوشیده حسینیه، و اتاقهای پشتی موسوم به زینبیه. تکیه‌هایی که در گذر اصلی قرار نداشتند، مانند تکیه رضا قلیخان و سرتخت، در سراسر سال خالی و زباله دان اهالی و محل خشک کردن پیاز بقالها و انبار خواربارفروشهای گذر بودند و تنها در روزهای عزاداری امام حسین علیه‌السلام به کوشش داشها و بابا شملهای محل تعمیر و پاک سازی می‌شدند. بخشی از مخارج اداره آن را نیز اغلب اهالی محل با پرداخت پول نقد یا اهدای لوازم و اسباب پذیرایی تأمین می‌کردند و بخشی دیگر، از درآمد موقوفاتی همچون دکان، حجره و تیمچه تأمین می‌شد. شهرهای رودسر ، لاهیجان و لنگرود نیز تکیه های قدیمی و زیبایی دارند. منبع: ذیل «تکّه» · ج۱، ص۳۳۸ · ج۱، ص۴۶۷ · ج۱، ص۴۳۰ · ج۱، ص۱۸۵ · ج۱، ص۳۲۶ · ج۱، ص۲۲۰ـ ۲۲۵ · ج۱، ص۲۲۱ · شاردن، ج ۱، ص ۴۷۳ · ج۱، ص۲۶۴- ۲۶۵ · ج۱، ص۳۴ · ج۱، ص۷۵۵- ۷۵۶ · ج۱، ص۷۸ · ج۱، ص۷۷- ۷۹ · ج۱، ص۲۸۳ · ج۱، ص۱۰۷ · ج۱، ص۶۲۰ · ج۱، ص۱۳۶ · ج۱، ص۱۸۳ · ج۱، ص۳۰۲ · ج۱، ص۶۸، خاطرات لیدی شیل · ج۱، ص۲۹۹ · ج۱، ص۸۱ ـ۸۳، در معماری ایران · ج۱، ص۶- ۷، شماره هجدهم، فروردین ۱۳۸۱ · ج۱، ص۳۰۰ · ج۱، ص۶۸، کیهان اندیشه، ش ۱۲ · ج۱، ص۳۰۰- ۳۰۱ · ستوده، ۱۳۷۱ـ۱۳۷۴ ش، ج۱، ص ۳۰۹ · گریگوری والریانوویچ ملگونوف، سفرنامه ملگونف به سواحل جنوبی دریای خزر (۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ م)، ج۱، ص۱۷۶ـ۱۷۷ · گریگوری والریانوویچ ملگونوف، سفرنامه ملگونف به سواحل جنوبی دریای خزر (۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ م)، ج۱، ص۱۶۷ · گریگوری والریانوویچ ملگونوف، سفرنامه ملگونف به سواحل جنوبی دریای خزر (۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ م)، ج۱، ص۱۶۰ · گریگوری والریانوویچ ملگونوف، سفرنامه ملگونف به سواحل جنوبی دریای خزر (۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ م)، ج۱، ص۱۶۴ · ستوده، ۱۳۴۹ ش، ج ۴، بخش ۱، ص ۳۱۶ـ ۳۱۷ · ستوده، ۱۳۴۹ ش، ج ۴، بخش ۱، ص ۲۵۹ـ۲۶۰. ستوده، ۱۳۴۹ش، ج ۴، بخش ۱، ص ۱۳۵ · ستوده، ۱۳۴۹ ش، ج ۴، بخش ۱، ص ۲۱۸ـ ۲۱۹، ۳۸۵ · ج۱، ص۱۳۴ـ۱۳۶، نوعی معماری آیینی»، میراث جاویدان، سال ۲، ش ۱ (بهار ۱۳۷۳) · ستوده، ۱۳۴۹ ش، ج ۳، ص ۲۸۶، تصویر ۱۲۲ · ج۱، ص۱۶۵- ۱۶۶ · ج۱، ص۷۵، مسجد، سال ۱۰، ش ۵۸ · ج۱، ص۸۲، در معماری ایران · ج۱، ص۱۹۸ـ۱۹۹ · مصطفوی، ج ۱، ص ۳۹۰ · ج۱، ص۸۱ـ۸۳، در معماری ایران · مصطفوی، ج ۱، ص ۳۳۰ · مصطفوی، ج ۱، ص ۳۸۶- ۳۸۷ · ج۱، ص۳۱۰ـ۳۱۱ · دهخدا، ذیل واژه