حصص و نسبت مالکانه

احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. اما احتمال دیگری نیز مطرح م. ب. به این صورت که به نسبت حصه مالکانه، مسئولیت. نیست چون نوعی تصرف صحیح م. ب. اما نسبت به حصه دیگر مالکان، مسئولیت وجود دارد. بنابراین اگر دو مالک باشند نصف خسارت ناشی از سقوط مصدوم عهده حفر کننده چاه است و اگر مالکیت حفر ۳۰ در مقابل ۷۰ باشد ۳۰ درصد از کل خسارت بر عهده او نیست و باید ۷۰ درصد دیگر را جبران نماید. ۳۷۴ همچنین صاحب کشف اللثام در موردی که از پنجره یا سقف منزل چیزی سقوط می کند و سبب خسارت میشود چند احتمال را مطرح نموده است؛ قول به ضمان که در کتب مبسوط نهایه مهذب و وسیله مطرح شده است و قول به عدم ضمان که در سرائر، شرایع، ارشاد تلخیص مراسم و ظاهر کتاب مقنعه آمده است. زیرا از یکسو منشأ خسارت در ملک فرد بوده است و لذا مقتضی ضمان موجود نیست و از سوی دیگر سقوط از پنجره و سقف اگرچه منشأ مالکانه و مباح دارد اما به هر حال، سبب جنایت شده است. ۳۵ احتمال سوم آن است که به نسبت آنچه در ملک فرد سقوط کرده و در خارج از ملک قرار گرفته است، مسئولیت عهده مالک باشد. مثلا اگر چوبی سقوط کند خارج از ملک افتاده باشد، نصف خسارت عهده فرد قرار گیرد. ۳۷۶ ۳۷۴- ولو حفر فی ملک مشترک بینه و بین غیره بغیر إذنه، احتمل الضمان للکل... و احتمال تعدیه فی جمیع الحفر وإن کان ... و احتمل نصفه إن کان الشریک واحداً و الثلثین إن کان اثنین وهکذا بناء علی تقسیط الحفر حسب الحصص فیکون تعدیً بالنسبة إلی حصة الشریک أو حصص الشرکاء محمد بن حسن بن محمد اصفهانی پیشین جلد ۱۱، ص ۲.