او همانند پدر و مادرش جامع همه کمالات و صفات پسندیده بود. عاقل و دانای ما» یاد میکند. ای فرزند آدم! من به هر چه بگویم باش، موجود میشود، در آنچه به تو دستور دادهام از من اطاعت کن تا تو را آنگونه قرار دهم که هر چیز بگویی باش، موجود شود! در پوشـیدگی و حجاب ، چنان بود که کسی از مردان در زمان پدر و برادرانش او را ندید، جز در واقعه کربلا. القابی هم که برای آن حضرت نقل شده است به گوشههایی از عظمت شخصیت این بزرگ بانوی اسلام دلالت دارند.
ولایت از ماده ولی است و ولی به معنی شدت قرب م. ب. به نحوی که بین دو شی فاصله و حجابی وجود نداشته باشد از ریشه ولی هم وِلایت به کسر واو ساخته میشود و هم وَلایت به فتح واو ساخته میشود. اما وَلایت به فتح واو به معنی محبت و دوستی است و در هر دوی اینها شدت قرب ملحوظ است؛ ۶.
۲ - عالمة غیر معلمه مهمترین امتیاز انسان نسبت به سایر موجودات حتی ملائکه دانش و بینش اوست. «وَعَلَّمَ آدَمَ الاَسْمَاء کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَی الْمَلَائِکَةِ فَقَالَ اَنبِئُونِی بِاَسْمَاء هَؤُلاء اِن کُنتُمْ صَادِقِینَ• قَالُواْ سُبْحَانَکَ لَا عِلْمَ لَنَا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا اِنَّکَ اَنتَ الْعَلِیمُ الْحَکِیمُ» و برترین علمها، علمی است که مستقیماً از ذات الهی به شخصی افاضه شود، یعنی دارای علم لدنی باشد.
وی بانویی عاقله، خردمند و نیکو رای بود. «فَواللَّهِ لاتَمْحُو ذِکْرنَا، وَ لاتُمیتُ وَحْینَا، وَ لاتُدْرِکُ امَدنا، وَ لاتَرْحِضُ عَنْکَ عارَها، وَ هل رَایُکَ الّا فَنَدٌ، وَ ایَّامُکَ الّاعَدَدٌ، وَ جَمْعُکَ الّابَدَدٌ؛ قرآن کریم نیز در سوره زمر هدف خلقت را عبادت ذکر کرده و میفرماید: «وَما خَلَقْتُ الجِنَّ وَ الانْسَ الَّا لِیَعْبُدُون» البته عبادت خدا صرفاً به خواندن چند رکعت نماز و یا انجام برخی عبادتهای بدنی و مالی محدود نمیشود، بلکه معنای عبادت چنانکه علمای لغت ذکر کردهاند غایت خضوع و تسلیم و اظهار ذلّت در پیشگاه خدای تعالی است که نماز و روزه و سایر اعمال مصادیقی از آن مفهوم کلی و راهی برای رسیدن به آن مقام عالی است که به دستور شرع مقدس و رهبران اسلام باید انجام داد.
عبودیت به معنای اظهار ذلت و خضوع است و عبادت معنای کاملتری دارد که همان غایت خضوع و اظهار ذلت است.» عابده آل علی از دیگر القاب حضرت است. حتّی در شب یازدهم محرم با آن همه خستگی و فرسودگی و مشاهده آن همه آلام روحی نماز شب خود را خواند. چون آنچه از غذا سهم او بود، بین کودکان تقسیم میکرد. باید به این نکته توجه نمود که عصمت درجاتی دارد. مرتبه عالی آن مخصوص اهل بیت (علیهمالسّلام) است که دارنده مقام امامت بودند. عصمت یعنی اینکه انسان به مرتبهای از معرفت نائل شود که حقیقت و باطن گناه را مشاهده کند و چون انسان در این حالت با ملکوت هستی و جنبههای باطنی عالم در ارتباط هست، هرگز دچار اشتباه و خطا نمیشود.
پس مصونیت از گناه و اشتباه، لازمه عصمت م. ب.. اگرچه اینگونه افراد ب. ت. ب. مقام معنوی و روحانیشان، دچار اشتباه نشدند، اما نمیتوان امکان اشتباه را در مورد آنان محال عقلی دانست. و عصمت نتیجه چنین علمی است. پس هیچ تردیدی نمیماند که آن بزرگوار، در مرتبه بسیار بالایی از کمالات انسانی بوده و بالتبع معصوم از گناه بودند، اما مرتبه کمالی و عصمت ایشان و هیچکس دیگری، در حد چهارده معصوم (علیهمالسّلام) نبوده و نمیباشد. ۶.
۵ - الصدّیقة الصغری صدّیق مبالغه در صدق است و بر کسی اطلاق میگردد که در تمام حرکات و سکنات افعا او مبنی بر راستی و درستی باشد. در بعضی از آیات قرآن «صدیقین» همردیف پیامبران ذکر شدهاند. قید صغری بعد از صدیقه از باب «تعظیماً لاُمّه» م. ب.. لذا چون مادرش فاطمه زهرا به صدیقه کبری مشهور بود، به وی صدیقه صغری میگفتند. ۶.
۶ - عفیفة کریمه عفت و پاکدامنی، برازندهترین زینت زنان، و گران قیمتترین گوهر برای آنان است. در قرآن مجید و احادیث به ضرورت حجاب برای زنان تصریح شده است. مجاهد شهید در راه خدا، اجرش بیشتر از کسی نیست که قدرت دارد امّا عفت میورزد، نزدیک است که انسان عفیف فرشتهای از فرشتگان باشد.» عقیله بنیهاشم، در حجاب و عفت، مانند مادرش فاطمه زهرا (علیهاالسّلام) بود و به این مهم بسیار اهمیت میداد. وی در دوران اسارت و در حرکت از کربلا تا شام سخت بر عفت خویش پای میفشرد.
مورخین نوشتهاند: «وَهِیَ تَسْتُرُ وَجـْهَها بـِکَفِّها، لاَِنَّ قِناعَها قَدْ اُخِذَ مِنها؛ قَدْ هـَتَکْتَ سـُتُورَهُنَّ وَاَبْدَیْتَ وُجُوهَهُنَّ؛ ای پسر آزاد شده! آیا این از عدالت است که زنان و کنیزکان خویش را پشت پرده نشانی، و دختران رسول خـدا (صلیاللهعلیهوآله) را به صورت اسیر به این سو و آن سو بکشانی؟ بانوی قهرمان کربلا، فصاحت و بلاغت را از پدر و مادر گرامیاش به ارث برده است، که کلامش «دون کلام خالق و فوق کلام مخلوق» است.
هنگامی که سخن میگفت، گویی از زبان پدر ایراد سخن میکرد. گذشته از آنکه تشنه، گرسنه و بیخواب بود، سختی سرپرستی کودکان و راه را نیز به دوش میکشید. گویا در سخنرانی، شاگرد مکتب پدر بزرگوارش علی بود.» «وَ قَدْ اوْمَاتْ الَی النّاسِ انِ اسْکُتوا، فَارْتَدَّتِ اْلانْفاسُ وَ سَکَنَتِ اْلاجْراسُ؛ نفسها در سینهها حبس شد. و جَرَسها هم از صدا افتاد. خزیم اسدی مـیگوید: پیرمردی را در کنار خود دیدم که بر اثـر گریه محاسنش غرق اشک شده بود و میگفت: پدر و مادرم فدای شما باد، پیرمردان شـما بـهترین پیرمردها، جوانان شما برترین جوانها و زنان شـما نـیکوترین زنـان هستند.
نسل شما بهترین نسلی است کـه نـه خوار میگردد و نه شکست میپذیرد. از منظر دین، صبر جایگاه بس والایی داشته و خداوند متعال در قرآن کریم به صبرکنندگان بشارت داده است. «و بشر الصابرین» در جای دیگر اعلام میدارد که اجر و پاداش صابران از حد و شمارش خارج است و آنها بدون حساب، پاداش دریافت میدارند؛ «انما یوفی الصابرون اجرهم بغیر حساب» همچنین خداوند به صابران وعده همراهی داده است؛ در زیـارتنامه آن حـضرت مـیخوانیم: «لَقـَدْ عـَجِبَتْ مِنْ صَبْرِکِ مَلائِکَةُ السَّماءِ؛ این اندک قربانی و کشته شده در راه خودت را از ما (خاندان پیامبر) بپذیر.» ۶.
۹ - لبوة الهاشمیّه یکی از فضائل و القاب برجسته بانوی کربلا، شجاعت است. خدا در نظر پروا پیشگان بزرگ و غیر او در نظرشان کوچک، حقیر و فاقد اثر م. ب.. خالق در جان آنان بزرگ است، پس غیر او در چشمشان کوچک م. ب..» سرّ شجاعت اولیای الهی در همین است. حضرت زینب (سلاماللهعلیها) در مهد شجاعت رشد یافته است و از شجاعت حیدری بهرهمند است. لذا وی را «لَبْوَةُ الْهاشِمیَّة؛ آن بانوی ارجمند (سلاماللهعلیها) چون مردان بر سر دشمن فریاد میزند، توبیخشان میکند، تحقیرشان میکند، و از کسی هراسی بـه دل ندارد. ۶.
۱۰ - ایثار و گذشت ایثار به مفهوم عطا کردن و دیگری را بر خود ترجیح دادن؛ بهترین کرامت اخلاقی برای انسانها و بالاترین نیکیها است. ایثار در آیات و روایات مورد تاکید قرار گرفته است. ایثار، بالاترین درجه ایمان است.» «اَلاْیـثارُ اَعْلَی الاِْحْسانِ؛ برادر جان تو نیز امروز این دو قربانی مرا بپذیر و اگر دستور جهاد از بانوان برداشته نمیشد، هزار بار جان خود را در راه محبوب فدا میکردم و هر ساعت خواستار هزار بار شهادت میشدم. ایشان در ماجرای کربلا حتی از سهمیه آب خویش استفاده نمیکرد و آنرا نیز به کودکان میداد. در بین راه کوفه و شام، با اینکه خـود گرسنه و تشنه بود، ایثار را به بند کشیده و آنرا شرمنده ساخت.
منبع: الجواهر السنیه، ج۱، ص۳۶۳ · مستدرک سفینه البحار، ج۴، ص۳۱۳ · بحار الانوار، ج۳۶، ص۳۵۱ · ریاحین الشریعه، ج۲، ص۱۱۲ · بحار الانوار، ج۴۵، ص۱۶۴ · بقره/سوره۲، آیه۳۱ · کهف/سوره۱۸، آیه۶۵ · ج۱، ص۴۳۸ · الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۱۶۷ · بحار الانوار، ج۴۵، ص۱۳۶ · الغیبه، ص۲۳۰ · اللجنة العلمیة فی مؤسسة الإمام الصادق (علیهالسّلام)، موسوعة طبقات الفقهاء، ص۳۶۲ · الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۱۶۶ · السیدة زینب (علیهاالسّلام)، ص۹۸ · زینب الکبری من المهد الی اللحد، ص۳۹ · زینب الکبری من المهد الی اللحد، ص۴۶۹ · ذاریات/سوره۵۱، آیه۵۶ · المفردات فی غریب القران، ج۱، ص۵۴۲ · الإمام السجّاد جهاد و أمجاد، ص۶۰ · بحار الانوار، ج۷۱، ص۲۳۵ · ریاحین الشریعه، ج۳، ص۶۱ · زینب کبری (سلاماللهعلیها)، ص۶۲ · احزاب/سوره۳۳، آیه۳۳ · مریم/سوره۱۹، آیه۴۱ · مریم/سوره۱۹، آیه۵۶ · مائده/سوره۵، آیه۷۵ · نساء/سوره۴، آیه۶۹ · ینابیع الموده لذو القربی، ج۲، ص۱۴۴ · مناقب علی بن ابیطالب (علیهالسّلام)، ج۱، ص۳۳۱ · اعلام الوری باعلام الهدی، ج۱، ص۲۹۰ · الاقبال بالاعمال الحسنه، ج۳، ص۱۶۴ · ترجمه مکارم شیرازی، ص۸۵۲ · زندگانی حضرت زینب (علیهاالسّلام)، ص۱۹ · حضرت زینب فروغ تابان کوثر، ص۱۷ · فاطمة الزهراء بهجه قلب المصطفی (صلیاللهعلیهوالهوسلّم)، ص۶۳۸ · خصائص الزینبیة، ص۳۴۵ · بحار الانوار، ج۴۵، ص۱۳۴ · الاحتجاج علی اهل اللجاج، ج۲، ص۲۹ · بحار الانوار، ج۴۵، ص۱۰۸ · بقره/سوره۲، آیه۱۵۵ · زمر/سوره۳۹، آیه۱۰ · انفال/سوره۸، آیه۴۶ · آل عمران/سوره۳، آیه۱۴۶ · الکافی، ج۲، ص۸۹ · الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء (علیهاالسّلام)، ج۵، ص۳۶۰ · زینب کبری (سلاماللهعلیها)، ص۷۵ · ترجمه مکارم شیرازی، ص۴۷۲ · بحار الانوار، ج۴۵، ص۱۱۵ · یوسف/سوره۱۲، آیه۹۱ · میزان الحکمه، ج۱، ص۱۶ · طراز المذهب مظفری، ص۷۴ · ریاحین الشریعه، ج۳، ص۶۲
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
