حق التالیف: خلاصه مقاله و سخن آخر

حقّ التألیف از دو عنصر مادّی و معنوی تشکیل شده که عنصر معنوی حقّ التألیف، حق انتساب و تصمیم‌گیری درباره انتشار اثر و پاسخ‌گویی به شبهات و… است و آن را حق اخلاقی نیز گفته‌اند، اما در بررسی جنبه مالی حقّ التألیف، ناگزیر از تعریف و تحلیل عناصر مال و اقسام آن برآمدیم و ثابت کردیم که مفهوم مال، لغوی و عرفی است و شرع نیز آن را با اصطلاحی جدا از عرف و لغت به کار نمی‌برد. حقّ التألیف، قسمی ‌از اقسام مال برشمرده می‌شود که برخی آن را از عین و برخی دیگر، از منفعت می‌دانند. آن گاه پیمان‌ها و قراردادهای درباره آن نیز واجب الوفاء خواهد بود. برای ریزه‌کاری و ظرافت‌های دیگر این بحث، بدان پشت نبستیم، افزون بر آن‌که غیر مستقلات عقلیه نیاز به پیش انداختن آن را پس می‌زند. رعایت این احکام، همانند دیگر احکام شرعی، بر افراد جامعه ضرور می‌نماید. ۱۵. ۴ - انگیزه تحقیق در پایان، یاد می‌آوریم که انگیزه این تحقیق، اثبات مال بودن و شرعی بودن حقّ التألیف است و بسیاری از نکته‌ها، ناگفته می‌ماند.