حق ماره: کاربرد حق ماره در فقه

از آن در باب تجارت و اطعمه و اشربه سخن گفته‌اند. ۲. ۱ - حکم حق ماره تصرف در مال دیگرى بدون اجازه او حرام است. مواردى از این حکم استثنا شده است، از جمله: خوردن از میوه درخت ، زراعت و سبزیها براى کسى که به طور اتفاقى از کنار آنها عبور مى‌کند، که بنابر مشهور ، بلکه اجماع ادعا شده با شرایط زیر جایز است. ۲. ۲ - شرایط استفاده از حق ماره ۱. منجر به افساد نگردد؛ بدین معنا که شاخه درخت و ساقه گیاه و زراعت را نشکند، به قدر متعارف بخورد، خوردن در حدى نباشد که بر محصول باغ و مزرعه تأثیر چشمگیر بگذارد. بنابر این، چنانچه چند نفر از یک جا- هرچند اندک- بخورندو خوردن آنان نمود داشته باشد و افساد به شمار رود، جایز نخواهد بود. ۲. عبور اتفاقى باشد. بنابر این، اگر از ابتدا به قصد خوردن میوه درختى از آن جا بگذرد، خوردن جایز نیست. برخى این شرط را نپذیرفته و خوردن را هرچند با قصد آن از ابتدا جایز دانسته‌اند. ۳. به خوردن بسنده کند و چیزى از محصول را با خود نبرد. ۴. باغ و زراعت فاقد دیوار و در باشد. بنابر این، بالا رفتن از دیوار و گشودن در باغ و مانند آن تصرف در ملک دیگرى محسوب مى‌گردد و جایز نیست، مگر آنکه شاخه درخت بیرون از دیوار باشد، که در این صورت خوردن از میوه آن جایز است. ۵. ۶. به قول برخى، میوه و محصول چیده نشده باشد. منبع: الحدائق الناضرة، ج۱۸، ص۲۸۶ · منهاج الصالحین (سیستانى)، ج۲، ص۹۰ · مسالک الافهام، ج۳، ص۳۷۳