حق و باطل در قرآن: حق و باطل در جامعه و تاریخ

قسمت دوم بحث حق و باطل مربوط می‌شود به بشر و جامعه و تاریخ. در این قلمرو کاری نداریم به کل عالم هستی که آیا نظامش خیر است، کامل است، احسن است یا نیست، بلکه سوال در لیاقت خود بشر است که این چه موجودی است؟ یک موجود حق جو، عدالت خواه ، ارزش خواه و نور طلب است یا برعکس یک موجود شریر، مفسد ، خونریز، ظالم و... است؟ و یا آنکه انسان‌ها برخی طرفدار حق‌اند و برخی طرفدار باطل، و این‌ها با هم در ستیزند؟ در اینجا هم چند نظریه وجود دارد. یک نظر این است که : انسان به حسب جنس، موجودی است شرور و بد خواه و ظالم که جز قتل و غارت و دزدی و حیله و دروغ از او سر نمی‌زند. این تفکر انحرافی که از فرنگی‌ها گرفته شده بود توسط صادق هدایت در میان ایرانیان مطرح شد. او همیشه در نوشته هایش چهره‌های زشت زندگی را مجسم می‌کرد؛ مثل لجن زاری که جز لجن و گندیدگی چیزی در آن نیست و کرم‌هایی در این لجن زار، زندگی کثیفشان را ادامه می‌دهند. عاقبت هم تحت تاثیر حرف‌های خودش خود کشی کرد.