حل اختلاف نیمه الزام آور — ممکن است عبارت حل اختلاف نیمه الزام

ممکن است عبارت حل اختلاف نیمه الزام آور» برای برخی از خوانندگان ابهام آلود باشد.چرا که نتیجه ی تلاش یک نهاد حل اختلاف، یا الزام آور است و یا غیرالزام آور. پس، در این میان حل اختلاف نیمه الزام آور چه بار مفهومی تواند داشته باشد؟ در پاسخ باید گفت در شیوه های جدید حل و فصل اختلافات بنا به توافق طرفین می توان مرحله ای را پیش بینی کرد که نتیجه ی حل اختلاف پیش از الزام آور بودن در فرجه ی زمانی معینی مشروط به اعتراض یا نارضایتی ی. ا. ط. گردد. در این حالت اگر هیچ یک از دو طرف به نتیجه ی حل اختلاف مزبور معترض نباشد، اجرای نتیجه ی آن حل اختلاف برای طرفین الزام آور می شود وگرنه، یعنی در صورت اعتراض ی. ا. ط. از حالت الزام خارج و به مرحله ی بعدی رسیدگی که نتیجه ی آن الزام آور در مرحله ی بعدی تعیین می شود. بنابراین تعریف چنین شیوه ای بستگی به توافق طرفین دارد که به موجب آن حل اختلاف را به دو مرحله ی نیمه الزام آور» و الزام آور» تقسیم میکنند و حتا گاهی بین آن دو مرحله، حل اختلاف سازشی را نیز قرار می دهند. در این صورت حل اختلاف دو طرف به سه مرحله ی غیر الزام آور، نیمه الزام آور و الزام آور تبدیل و تقسیم میشود. بهتر است بگوییم اخیراً شیوه هایی رایج شده که هر چند طرفین اختلاف الزامی به باقی ماندن بر روند حل اختلاف ندارند و می توانند هر زمان از این جریان کناره گیری کنند اما در صورت ادامه ی جریان رسیدگی، تصمیم اتخاذ شده از طرف شخص یا شخاص ثالث بی طرف الزام آور است و هیچ یک از طرفین به صورت یک جانبه نمی تواند آن را نادیده بگیرد. اثر الزام آور تصمیم مزبور، بسته به توافق قبلی طرفین ممکن است دائمی یا موقت باشد. در مطالب بعدی چند روش حل اختلاف نیمه الزام آور را که معمولاً در قراردادهای جدید پیش بینی میشود بررسی و مطالعه میکنیم. ۱۶ هیأت بررسی اختلاف Dispute review board) هیأت بررسی اختلاف یکی از شیوه های استفاده از کارشناسان در حل و فصل اختلافات است و حتا بعضی از نویسندگان آن را جزیی از روش حل اختلاف کارشناسی میدانند. این هیأت ها که ابتدا در ایالات متحده آمریکا در دهه ۱۹۶۰ مورد استفاده قرار گرفتند اکنون در پروژه های مختلف به ویژه پروژه های سنگین و بین المللی در . نگاه کنید به شیوه های جایگزین حل و فصل اختلاف، یوسف درویشی هویدا، نشر میزان، چاپ اول، پاییز ۱۳۸۸، ص ۳۶. اغلب نقاط جهان به عنوان یک روش حل اختلاف و در عین حال پیشگیری کننده از ایجاد اختلافات مورد بهره برداری قرار می گیرند و در بسیاری از قراردادهای مهم و سنگین ساختمانی و پروژه های احداث کارخانه و قراردادهای مشابه که مستلزم وقت و هزینه ی زیاد و همراه با عملیات ساخت و ساز است، تشکیل این هیأتها پیش بینی میشود.