حکم ارتداد: نتیجه

۱۰. ۱ - استنتاجات موضوعی در تحقیق حاضر مسئله حکم ارتداد در رابطه با آزادی عقیده مورد بررسی قرار گرفت. ۲- از دیدگاه سیاسی محور قدرت و منافع ملی است؛ ۴- محدودیت آزادی عقیده فقط در موارد خاصی موجب رکود علمی می‌شود که البته آن موارد نباید از نظر دور داشت؛ ۵- حکم ارتداد با آزادی عقیده هیچگونه تزاحمی ندارد و تزاحم آن با اظهار عقیده وابسته به عوامل زیر است. الف) محدود بودن یا نبودن آزادی و اظهار عقیده، ب) چگونگی محدود بودن آن ج) تعریف ما از شیئی مضر. در اسلام اگر چه والاترین هدف قرب به خداوند تبارک و تعالی است اما به ابتناء نسبی این هدف والا بر مسائل اقتصادی من لا معاش له، لا معادله، ارضای غریزه جنسی هر کس ازدواج کند نصف و یا ثلث دین او حفظ شده است، کسب علم و دانش و آزادی عقیده نیز توجه شده است.