حکم غنیمت: نکته

۱- آنچه که در جنگی که بدون اذن امام ) (علیه‌السلام) است به غنیمت ‌ گرفته شود، پس اگر در حضور آن حضرت و تمکّن از گرفتن اذن از آن حضرت باشد، از انفال م. ب. و اما آنچه در حال غیبت آن حضرت و متمکّن نبودن از اذن گرفتن باشد اقوی آن است که خمس در آن واجب است مخصوصاً اگر جنگ برای دعوت به اسلام باشد. و همچنین است آنچه از آنان در وقت دفاع هنگامی که بر مسلمین در مکان‌هایشان ولو در زمان غیبت، هجوم آورده باشند، غنیمت‌ گرفته شود. و آنچه که از آنان با سرقت کردن و فریب‌دادن - البته در غیر آنچه که گذشت - و همچنین با ربا گرفتن و طرح دعوای باطل کردن و مانند آن‌ها به غنیمت‌ گرفته می‌شود پس احتیاط (مستحب) آن است که خمس آن ازاین‌جهت که غنیمت‌ م. ب. خارج شود، نه ازاین‌جهت که فایده است، پس احتیاجی به مراعات مخارج سال نیست و لیکن اقوی خلاف آن است. و در وجوب خمس در غنیمت‌ بنابر اصح لازم نیست که به بیست دینار برسد، ولی لازم است که از مال مسلمان یا ذمّی یا کافر معاهد و مانند آن‌ها از کسانی که مالشان محترم است، غصب نشده باشد بر خلاف آنچه که در دست آن‌ها از اهل جنگ باشد اگرچه در آن جنگ، جنگی با آن‌ها نباشد (که گرفتن آن جایز و جزء غنایم جنگ است). و اقوی آن است که ناصبی هم در مباح بودن آنچه که از ایشان به غنیمت‌ گرفته می‌شود و خمس به آن تعلّق می‌گیرد به اهل جنگ ملحق می‌باشد، بلکه ظاهر آن است که گرفتن مال او هرجا و هرطوری که باشد جایز است و اخراج خمس آن واجب است. ۲- از جمله انفال است: غنیمت‌ ممتاز و برجسته، مانند اسب‌سواری نجیب و لباس گران‌قیمت و شمشیر بُرنده و زره فاخر و مانند این‌ها. و از آن جمله است: غنیمت‌هایی که با اذن امام (علیه‌السلام) نباشد. ۳- در سرقت از محل جمع‌آوری غنائم ‌، دو روایت است که در یکی از آن‌ها آمده که قطع نمی‌شود و در دیگری آمده که اگر آنچه را که دزدیده، به‌اندازه نصاب از سهمش بیشتر باشد، قطع می‌شود. ۴- آنچه که تحت ید و استیلای دشمن است، حکم غنیمت دارد، مگر آنکه محرز شود که از مسلمین غارت کردند. و از غنائم‌ جنگی که در جنگ گرفته می‌شود «به جز ادوات جنگی ، سایر چیزهای مختصر را رزمندگان می‌توانند برای خود بردارند؛ مگر آنکه منعی از طرف مسئولین مربوطه باشد. پس اشخاصی که با آمبولانس می‌روند در جبهه جنگ برای حمل اجساد شهدا اگر چیزی از غنائم‌ جنگی از عراقی‌ها به دست آوردند، پس «چیزهای مختصر شخصی غیر از ادوات جنگی مانع ندارد برای خودشان بردارند به شرط آنکه راننده و کمک‌کاران، خودشان هم از رزمندگان باشند وگرنه مجاز نیستند.» منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۷۰، کتاب الخمس، القول فیما یجب فیه الخمس، الاول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۸۸، کتاب الخمس، القول فی الانفال، الاول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۱۷، کتاب الحدود، الفصل الخامس فی حد السرقة، القول فی السارق، مسالة۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۶، استفتائات امام خمینی، ج‌۵، ص۴۷۵، سؤال۶۴۷۶، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۶، استفتائات امام خمینی، ج‌۵، ص۴۶۹، سؤال۶۴۶۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۶، استفتائات امام خمینی، ج‌۵، ص۴۷۲، سؤال۶۴۶۹، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش