برای رسیدن به حکمت باید ابتدا شهوت و سپس غضب را تربیت و اصلاح نمود و به اعتدال آورد تا صفات عفت و شجاعت حاصل شوند و سپس قوه عقل را تعدیل نمود تا به حکمت آراسته شود و البته این ترتیب کار را آسان میکند اما عدم مراعات آن نیز تحصیل را غیر ممکن نمیکند بلکه دشوار میکند. پس از توجه لازم به اصل مذکور، توصیههای زیر از راههای اساسی در رسیدن به حکمت است:
۱. تولی به ولایت ائمه هدی (علیهالسلام): زیرا رسول گرامی خدا فرمودند: من شهر حکمت هستم و علی درب آن است و در شهر جز از راه درب آن نتوان وارد شد.
۲. زهد در دنیا: زیرا امام صادق (علیهالسلام) فرمود: کسی که در دنیا زهد ورزد، خداوند حکمت را در قلبش استوار نموده و زبانش را به آن گویا میکند. از نظر علمای اخلاق، حقیقت حکمت با ظلمت خودخواهی و خودبینی مضادّ و منافر است و تا محبت دنیا و زخارف آن در قلب است، از عیوب آن محتجب است.
۳. گرسنگی: رسول گرامی خدا فرمود: هر کس غذایی را برای شهوت بخورد، خداوند حکمت را بر قلب او حرام میکند. ۴.
۵. عفت چشم و شکم. که نگاه حلال و نیز حلالخوری است.
۶. دوری از شهوات.
۷. راستگویی .
۸. امانتداری .
۹. صدق : امام صادق (علیهالسّلام) فرمودند: حکمت ثمره صدق است.
۱۰. تواضع: زیرا حکمت در قلب متواضع میروید.
۱۱. ترک بیهودهکاریها و اشتغال به وظایف: همانطور که از جناب لقمان حکیم پرسیدند: دانائی و حکمتت را بر چه چیز متمرکز کردهای؟ گفت: به چیزی که برایم تضمین شده یا مسئولیتی در قبال آن ندارم نمیپردازم و چیزی که مسئولیت آن را دارم را ضایع نمیکنم.
منبع: علم اخلاق اسلامی (ترجمه جامع السعادات)، ج۱، ص۱۳۷ · الامالی، ص۳۴۲ · الکافی، ج۲، ص۱۲۸، دار الکتب الاسلامیة، تهران، چچهارم، ۱۴۰۷ ق · شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۳۰۸، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی · تنبیه الخواطر و نزهة النواظر المعروف بمجموعة ورّام، ج۲، ص۱۱۶ · ارشاد القلوب الی الصواب، ج۱، ص۲۰۵ · تحف العقول عن آل الرسول (صلیاللهعلیهوآله)، ص۴۴۲ · تنبیه الخواطر و نزهة النواظر المعروف بمجموعة ورّام، ج۲، ص۲۳۰ · تنبیه الخواطر و نزهة النواظر المعروف بمجموعة ورّام، ج۲، ص۱۲۲ · البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۵۴۹، بنیاد بعثت، تهران، اول، ۱۴۱۶ق · تحف العقول عن آل الرسول (صلیاللهعلیهوآله)، ص۳۹۶ · قرب الاسناد، ص۷۲، مؤسسة آلالبیت علیهمالسلام، قم، چ اول، ۱۴۱۳ ق
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
