خدای تعالی فرماید می خواهند به طغیانگر محاکمه برند در صورتی که

خدای تعالی فرماید می خواهند به طغیانگر محاکمه برند در صورتی که مأمور بودند به او کافر شوند. عرض کردم پس چه کنند؟ فرمود: نظر کنند به شخصی از خود شما که حدیث ما را روایت کند و در حلال و حرام ما نظر افکند و احکام ما را بفهمد به حکمیت او راضی شوند همانا من او را حاکم شما قرار دادم اگر طبق دستور ما حکم داد و یکی از آنها از او نپذیرفت همانا حکم خدا را سبک شمرده و ما را رد کرده است و آنکه ما را رد کند خدا را رد کرده و این در مرز شرک به خدا است. گفتم اگر هر کدام از آن دو، یکی از أصحابمان را از شیعیان انتخاب کرده به نظارت او د. ح. خویش راضی شد و آن دو در حکم اختلاف . کردند و منشأ اختلافشان اختلاف حدیث شما بود، فرمود: حکم درست آن است که عادلتر و فقیه تر و راستگوتر در حدیث و پرهیز کارتر آنها صادر کند و به حکم آن دیگر اعتنا نشود. گفتم: اگر هر دو عادل و پسندیده نزد اصحاب باشند و و . هیچ یک بر دیگری ترجیح نداشته باشد، چه کنند؟ فرمود: توجه شود به آنکه مدرک حکمش حدیث مورد اتفاق نزد اصحاب باشد به آن حدیث عمل شود و حدیث دیگری که تنها و غیر معروف نزد اصحاب است رها شود زیرا آنچه مورد اتفاق است تردید ندارد و همانا امور بر سه قسمند: امری که درستی و هدایت آن روشن است و باید پیروی شود. ۲ امری که گمراهیش روشن است و باید از آن پرهیز شود. ۳ امری که مشکل و مشتبه است و باید دریافت حقیقت او به خدا و رسولش ارجاع شود پیغمبر (ص) فرموده است حلالی است روشن و حرامی است روشن و در میان آنها اموری است مشتبه پوشیده و نامعلوم کسی که امور مشتبه را رها کند از محرمات نجات یابد و هر که مشتبهات را اخذ کند مرتکب محرمات هم گردد و ندانسته هلاک شود. گفتم اگر هر دو حدیث مشهور باشند و معتمدین از شما روایت کرده باشند؟ فرمود: باید توجه شود، هر کدام مطابق قرآن و سنت و مخالف عامه باشد اخذ شود و آنکه مخالف قرآن و سنت و موافق عامه باشد رها شود. گفتم: قربانت بمن بفرمایید اگر هر دو فقیه حکم را از قرآن و سنت به دست آورده باشند، ولی یکی از دو خبر را موافق عامه و دیگری را مخالف عامه بیابیم به کدامیک اخذ شود؟ فرمود: آنکه مخالف عامه است حق است. گفتم فدایت شوم، اگر هر دو خبر موافق دو دسته از عامه باشد؟ فرمود: نظر شود به خبری که حاکمان و قاضیان ایشان بیشتر توجه دارند ترک شود و آن دیگر اخذ شود. گفتم: اگر حاکمان عامه به هر دو خبر با توافق نظر دهند؟ فرمود: چون چنین شد صبر کن تا امامت را ملاقات کنی زیرا توقف در نزد شبهات از افتادن به ملکه به اصول کافی ترجمه مصطفوی، ج ۱، صص ۸۶ الی ۸۸