خزرج: نکته

با این حال، درباره علل و زمان این مهاجرت، میان محققان اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی احتمال داده‌اند مهاجرت اوس و خزرج دیرتر از دیگر قبایل یمنی و در حدود اواخر سده چهارم میلادی انجام گرفته است قبیله خزرج به همراه قبیله اوس در یثرب، که اقلیم مناسبی برای کشاورزی داشت، اقامت گزیدند و طبق سنّتِ حِلف و جِوار، در پناه یهودیان یثرب که پیش از آن در این شهر سکنا داشتند، قرار گرفتند. مناسبات آنان به‌تدریج تقویت شد و پیمان بستند از یکدیگر دفاع کنند و از گزند یکدیگر در امان باشند. ظاهرآ مدتی طولانی به همین منوال گذشت و اوسیان و خزرجیان به ثروت و جمعیت فراوانی دست یافتند. قبایل یهودی‌ بنی‌نَضیر و بنی‌قُرَیظه از پیشرفت و ترقی آن‌ها بیمناک شدند و پیمان خود را شکستند و بنای ناسازگاری و ستمگری بر قبایلِ عرب گذاشتند. منبع: سبأ/سوره۳۴، آیه۱۶ · ابن‌رسته، ج۱، ص۶۲ـ۶۳ · ج۱، ص۱۸۸، چاپ نصرت عبدالرحمان، عَمّان ۱۴۰۲/ ۱۹۸۲ · ج۱، ص۳۱۴ـ۳۱۶، ( قاهره ۱۹۶۵ ) · ابن‌رسته، ج۱، ص۶۳