خسارت تنبیهی — دقت بیشتر نشان می دهد که این

مسئولیت مدنی علاوه بر وظیفه جبران خسارت به عنوان مهمترین کارکرد خود برخی از اهداف دیگر را نیز دنبال می کند. بازدارندگی و کیفر خصوصی مرتکب زیان یکی از این موارد است که از راههای مختلف اعمال میشود. دیه نیز که نقش جبران کننده دارد از این هدف دور نیست و به ویژه وقتی در مورد اعمال قابل سرزنشی مانند صدمات عمدی هم پرداخت میگردد کار کرد بازدارندگی را بیشتر نشان می دهد. در نظام حقوقی کامن لا، نوعی از خسارت وجود دارد به نام خسارت تنبیهی که در مورد اعمال زیانبار از مرتکب وصول و به زبان دیده پرداخت میشود بدون این که تناسب مستقیمی با میزان خسارت داشته باشد. بطور مثال در مورد قصور پزشک خسارت تنبیهی معادل ۲۲۰ برابر خسارت واقعی پرداخت می گردد. شرایطی که برای صدور حکم به پرداخت این خسارت وجود دارد اجمالاً عبارت است از ۱ - ارتکاب فعل زیانبار و ایجاد خسارت از موضع برتر همراه با بی رحمی و آمرانه مانند کارفرما نسبت به زیر دست یا کارگر یا شخص قدرتمند نسبت به فرد ضعیف یا پزشک نسبت به بیمار -- خسارت واقعی به زبان دیده وارد شده باشد یعنی زیان دیده اساساً از نظر قواعد جبران کننده مسئولیت مدنی زبانی را بتواند مطالبه نماید و بنابراین خسارت تنبیهی فرع بر تحقق خسارت واقعی است ۷۲۶. هدف خسارت تنبیهی عبارت است از متنبه نمودن مرتکب زیان بازداشتن او از انجام موارد مشابه و تشفی خاطر زیان دیده که خطایی سنگین را پشت سر گذاشته است. در ماده ۱۴، حق رجوع بیمه گر به مسئول حادثه در صورتی است که تخلف رانندگی حادثه ساز ارتکاب یابد و ممکن است آن را با یکی از شرایط خسارت تنبیهی که ارتکاب عمل با شدت و بی رحمی است مقایسه کرد، همچنانکه در مورد رانندگان میتوان نوعی احساس برتری را نسبت به عابران پیاده و افراد زبان دیده تصور نمود. همچنین از آنجا که بیمه گر تمام خسارت را به زبان دیده پرداخت و حق بیمه را نیز به طور کامل از بیمه گذار دریافت نموده است لذا دریافت مبلغی از بیمه گر همانند خسارت تنبیهی ارتباطی با خسارت واقعی ندارد. هدف قانون جدید هم بازدارندگی رانندگان چه بطور عمومی و تهیب زدن به تمام اشخاص و چه خصوصی و متنبه نمودن راننده مقصر م. ب.. بنابراین رجوع بیمه گر تمام ارکان اصلی خسارت تنبیهی را دارد و بهتر است حق رجوع بیمه گر را با این ماهیت، تحلیل نماییم. دقت بیشتر نشان می دهد که این ماهیت نیز قابل تطبیق با حق رجوع بیمه گر به مرتکب زیان نیست زیرا ۱- تخلف حادثه ساز همیشه به معنی ارتکاب عمل قابل سرزنش راننده نیست و بسیار است مواردی که علل مختلف و انگیزه های دور و نزدیک به حادثه باعث تخلف راننده می شود. فرهنگ نادرست ترافیکی برخی از رفتارهای افراد را توجیه می کند و احتیاط معقول را از آنها می گیرد. ۷۲۸ رکن اصلی خسارت تنبیهی امکان سرزنش اخلاقی مرتکب زیان و چیزی نزدیک به عمد و علم و آگاهی او از نا مطلوب بودن عمل خویش است. این أمر در تخلفات حادثه ساز همیشه صادق نیست و چه بسا راننده به اشتباه مرتکب چنان تخلفی شود. موارد تخلف حادثه ساز طبق تبصره ماده ۱۴ قانون جدید به پیشنهاد وزیر ۷۲۶ در مورد مفهوم و قلمرو خسارت تنبیهی رجوع شود خدا بخشی عبدالله پیشین، صص ۳۷۵ الی ۳۷۸. ۷۲۷ - مانند مفهومی که بازدارندگی در حقوق کیفری دارد و به بازدارندگی عمومی و خصوصی تقسیم می شود. ۷۲۸ - در این خصوص رجوع شود به دکتر وحید اشتیاق، تأثیر قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی در قانونمداری رفتارهای اجتماعی مجله پژوهشهای حقوقی شماره ۱۲، صص ۱۵۳ الی ۱۶۷ ۷۲۹ - مصادیق و عناوین تخلفات رانندگی حادثه ساز به موجب ماده (۷) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۸/۱۲/۱۳۸۹ تعیین می شود.