به عقیده برخی از روانکاوان، برتریطلبی، مهرخواهی و عزلتگزینی ـ که جملگی رفتارهای نابسامان و ناهنجار هستند ـ سازوکار کلی برای رفتارشناسی و طبقهبندی رفتاری آنان به شمار میرود. این دو رویداد در آیات ۲۷ سوره مائده و ۱۵ و ۱۶ سوره قصص آمده است. وضعیت خشونتبار اجتماعی پیش گفته، ممکن است معطوف به روابط درون گروهی و طبقات اجتماعی باشد؛ چه در روابط و تعامل درون قومی و چه در تعامل آنان با سایر اقوام و گروههای اجتماعی که به نوعی با آنان در تماس بودهاند، زیرا آنان روزی به کشتار دسته جمعی یکدیگر میپرداختند و روزی پیامبرانشان را که داعیان صلح و هم زیستی مداراجویانه، ر فاه اجتماعی ، عدالت و یگانه پرستی بودند از دم تیغ میگذراندند و گاه از دستورات فرمانروایی که به درخواست خود آنان و گزینش و انتخاب پیامبران ایشان، تعیین شده بود سرپیچی میکردند.
«و قال لهم نبیهم ان الله قد بعث لکم طالوت ملکا قالوا انی یکون له الملک علینا و نحن احق بالملک منه و لم یؤت سعة من المال قال ان الله اصطفیه علیکم و زاده بسطة فی العلم و الجسم و الله یؤتی ملکه من یشاء و الله واسع علیم» و گاه حتی بر سر چشمه آبی که خداوند به معجزه حضرت موسی (علیهالسّلام) برای آنان جاری ساخته بود به نزاع و جدال پرداخته، هر قومی (فرزندان مربوط به یک برادر از دوازده برادر فرزندان یعقوب ) خواهان آبشخور جداگانه میگردیدند.
«و اذ استسقی موسی لقومه فقلنا اضرب بعصاک الحجر فانفجرت منه اثنتا عشرة عینا قد علم کل اناس مشربهم کلوا و اشربوا من رزق الله و لاتعثوا فی الارض مفسدین؛ و (به یاد آورید) زمانی را که موسی برای قوم خویش آب طلبید، به او دستور دادیم: عصای خود را بر آن سنگ بزن! ناگاه دوازده چشمه آب از آن جوشید، آن گونه که هر یک (از طوایف دوازده گانه بنیاسرائیل) چشمه مخصوص خود را میشناختند. و گفتیم: از روزیهای الهی بخورید و بیاشامید، و در زمین فساد نکنید.» «و اذ اخذ میثاقکم لاتسفکون دمائکم و لاتخرجون انفسکم من دیارکم ثم اقررتم و انتم تشهدون • ثم انتم هؤلاء تقتلون انفسکم و تخرجون فریقا منکم من دیارهم تظاهرون علیهم بالاثم و العدوان و ان یاتوکم اسری تفادوهم و هو محرم علیکم اخراجهم…؛ و هنگامی که از شما (بنیاسرائیل) پیمان گرفتیم که خون هم را نریزید و یکدیگر را از سرزمین خود، بیرون نکنید، پس شما اقرار کردید و بر این پیمان گواه بودید. • اما این شما هستید که یکدیگر را میکشید و جمعی از خودتان را از سرزمینشان بیرون میکنید و در این گناه و تجاوز به یکدیگر کمک مینمایید؛ (و اینها همه نقض پیمانی است که با خدا بستهاید) حال آنکه اگر بعضی از آنها به صورت اسیران نزد شما آیند فدیه میدهید و آنان را آزاد میسازید، با اینکه بیرون ساختن آنان بر شما حرام بود.» «…افکلما جائکم رسول بما لاتهوی انفسکم استکبرتم ففریقا کذبتم و فریقا تقتلون؛ چه هم اکنون در دنیای معاصر، صهیونیسم یهودی خشونتبارترین رفتار را نسبت به جوامع مذهبی و قومی مسلمان و عرب انجام میدهد.
و به سوی مدین برادرشان شعیب را فرستادیم، گفت: «ای قوم من! خدا را بپرستید، که جز او معبودی ندارید، دلیل روشنی از طرف پروردگارتان برای شما آمده است؛ بنابراین، حق وزن و پیمانه را ادا کنید و از اموال مردم چیزی نکاهید، و در روی زمین، پس از آنکه (در پرتو ایمان و دعوت انبیا ) اصلاح نشده است، فساد نکنید، این برای شما بهتر است، اگر با ایمان هستید • و بر سر هر راه ننشینید که (مردم با ایمان را) تهدید کنید و مؤمنان را از راه خدا باز دارید و (با القای شبهات ) آن را کج و معوج نشان دهید • و به خاطر بیاورید زمانی را که اندک بودید و او شما را فزونی داد و بنگرید سرانجام مفسدان چگونه بود • و اگر گروهی به آنچه من به آن فرستاده شدهام، ایمان آوردهاند و گروهی ا یمان نیاوردهاند، صبر کنید تا خداوند میان ما داوری کند که او بهترین داوران است • اشراف زورمند و متکبر از قوم او گفتند: ای شعیب!
به یقین ، تو و کسانی را که به تو ایمان آوردهاند از شهر و دیار خود بیرون خواهیم کرد؛ مگر اینکه به آیین ما بازگردید. گفت: آیا میخواهید ما را باز گردانید هرچند مایل نباشیم؟!» «یا ایها الذین آمنوا لاتتخذوا عدوی و عدوکم اولیاء تلقون الیهم بالمودة و قد کفروا بما جائکم من الحق یخرجون الرسول و ایاکم ان تؤمنوا بالله ربکم…• ان یثقفوکم یکونوا لکم اعداءا و یبسطوا الیکم ایدیهم و السنتهم بالسوء و ودوا لو تکفرون؛ ای کسانی که ایمان آوردهاید!
دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگیرید! شما نسبت به آنها اظهار محبت میکنید؛ و بسط السن (زبان گشایی) کنایه از دشنام و ناسزاگویی است». اگر حکومت به رفتار خودسرانه و غیرقانونی دست بزند و یا حکومت خودفرمان و فاقد قانون مدون وضعی و یا عرفی باشد و خشونتهای قانونی خواهد بود؛ و (نیز به یاد آورید) آن زمان که شما را از چنگال فرعونیان رهایی بخشیدیم؛ هم ایشان که همواره شما را به بدترین صورت آزار میدادند: پسران شما را سر میبریدند و زنان شما را (برای کنیزی) زنده نگه میداشتند.
منبع: مائده/سوره۵، آیه۲۷ · ترجمه سید حسن منصور و سید حسن حسینی کلجاهی، چاپ اول، شرکت سهامی کتابهای جیبی، تهران، ۱۳۵۵، ص۲۴۸ · ترجمه علی مرشدی راد، چاپ اول، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، ۱۳۷۷، ص۳۲ · بقره/سوره۲، آیه۲۴۷ · بقره/سوره۲، آیه۶۰ · بقره/سوره۲، آیه۸۴ · بقره/سوره۲، آیه۸۷ · فصل ۶، آیه۲۱ · ترجمه سید مهدی آیت اللهی، تهران، انتشارات جهان آرا، بی تا، ص۱۱۱ · اعراف/سوره۷، آیه۸۵ · ممتحنه/سوره۶۰، آیه۱ · بقره/سوره۲، آیه۴۹ · فراسوی خشونت، ترجمه محمدجعفر مصفا، چاپ اول، نشر گفتار، تهران، ۱۳۷۸، ص۹۵
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
