خطابه (منطق): خطابه در کتب دیگر

امروزه مباحث فن خطابه، چیزی جز تکمیل و ترجمه خطابه ارسطو نیست. ارسطو (و منطق‌دانان مسلمان به پیروی از او، خطابه را قوه یا ملکه‌ای نفسانی یا صناعتی دانسته‌اند که با آن بتوان در هر امر جزئی، دیگران را در حد امکان اقناع کرد. آنان غرض از خطابه را نیز اقناع مخاطب بیان کرده و هیچ صناعتی را در افاده تصدیق اقناعی مانند خطابه ندانسته‌اند، زیرا عقول عامه مردم از ادراک قیاس برهانی قاصر است یا دست‌کم استفاده از برهان برای تفهیم و اقناع آن‌ها به زمان بیشتری نیاز دارد؛ بنابراین، از سویی عموم مردم با خطابه زودتر اقناع می‌شوند و از سوی دیگر، خطیب نیز برای اقناع آنان زودتر و ساده‌تر به نتیجه میرسد. همچنین غرض از خطابه خو گرفتن نفس به تهذیب اخلاق و تحصیل ملکه عدالت دانسته شده است. منبع: (تهران)، ج۱، ص۳۱۰ · کتاب ۱، ۱۳۵۵ب ۲۵ـ۲۶، Aristoteles, The works of Aristotle, vol۱ and ۲, in Great books of the Western world, ed Mortimer J Adler, vol۷ and ۸, Chicago: Encyclopaedia Britannica, ۱۹۹۳ · ج۱، ص۴۵۶، چاپ محمدتقی دانش‌پژوه، قم ۱۴۰۸ـ۱۴۱۰ · ج۱، ص۳۴۳، چاپ حسن‌ زاده آملی، تهران ۱۴۱۶ـ۱۴۲۲