خلف وعده: خلف وعده از منظر قرآن

در چند جای قرآن مجید وفای به عهد را واجب و روی آن تاکید فرموده می‌فرماید: «واوفوا بالعهد ان العهد کان مسئولاً؛ به پیمان (پیمانی که خدا با شما بسته است از تکالیف شرعی و عهدی که با یکدیگر می‌بندید و عهدی که با خدا می‌بندید.) وفا کنید به درستی که پیمان مورد بازخواست خواهد بود.» در جای دیگر می‌فرماید: ««یا ایها الذین آمنوا اوفوا بالعقود؛ ای کسانی که گرویده‌اید به تمام عقدهای خود وفا کنید.» که از آن جمله پیمان با خدایا بندگان خداست و درباره‌ی اهل صدق و تقوا می‌فرماید: «و الموفون بعهدهم اذا عاهدوا؛ آنان که به پیمان‌شان چون پیمان بستند، وفا کنندگانند.» در سوره‌ صف در مقام توبیخ می‌فرماید: «یا ایها الذین آمنوا لم تقولون مالا تفعلون کبر مقتا عند الله ان تقولوا مالا تفعلون؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید چرا چیزی را که انجام نمی‌دهید می‌گویید، بزرگ است از روی شدت غضب و خشم نزد خدا آنچه را انجام نمی‌دهید بگویید.» در تفسیر این آیه شریفه از حضرت صادق (علیه‌السّلام) مروی است که فرمود: «عدة المؤمن اخاه نذر لا کفارة له فمن اخلف فبخلف الله بدء و لمقته تعرض و ذلک قوله تعالی یا ایها الذین آمنوا لم تقولون مالا تفعلون کبر مقتاً عندالله؛ مؤمن به برادر دینی خود که وعده می‌دهد مانند نذر است یعنی باید حتماً وفا کرده شود لیکن در مخالفت آن کفاره نیست پس کسی که با مؤمنی خلف وعده کند اول مخالفت خدا را کرده و خود را در معرض خشم او قرار داده است چنانچه در آیه گذشته فرمود.» و امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) می‌فرماید: «الخلف یوجب المقت عندالله و عند الناس قال الله تعالی کبر مقتاً عند الله ان تقولوا مالا تفعلون؛ پیمان‌شکنی موجب خشم خدا و مردم است و خداوند می‌فرماید خشم خدا بزرگ است در اینکه می‌گوئید آن چه را به جا نمی‌آورید.» «قال (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم): لادین لمن لا عهد له؛ کسی که پیمان‌شکن باشد دین‌دار نیست.» ؛ حضرت باقر (علیه‌السّلام) می‌فرماید: چهار چیز است که عقوبتش زودتر از هر چیز می‌رسد. ۱: کسی که به او احسان کنی و در عوض نیکی با تو بدی کند؛ ۲: کسی که تو به او ستم نکنی و او به تو ستم کند؛ ۳: کسی که در امری با او عهد کنی تو وفا کنی و او به تو مکر و خیانت کرده، به آنچه عهد کرده وفا نکند؛ به حضرت سجاد (علیه‌السّلام) عرض کرد مرا از تمام آداب دین باخبر گردان. حضرت فرمود: گفتار درست و حکم‌کردن به عدل و وفای به عهد.» آیات و روایات وارده در اهمیت وفای به عهد بسیار است و همین، مقداری که ذکر شد کافی است. منبع: اسرا/سوره۱۷، آیه۳۴ · مائده/سوره۵، آیه۱ · بقره/سوره۲، آیه۱۷۷ · صف/سوره۶۱، آیه۲-۳ · وسائل الشیعه، کتاب الحج، باب ۱۰۹، ج۱۲، ص۱۶۵ · امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغه، فی عهده (علیه‌السّلام) الی مالک الاشتر · مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار · خصال، ج۱، ص۲۳۰ · خصال، ج۱، ص۱۱۳