به ویژهاین بحث در زمان ما از آن جهت مطرح است که گاهی تصحیح و معالجه عضو قطع شده یا حیات دادن دوباره به انسان کشته شده یا معالجه انسان مصدوم یا ضربه مغزی شده ممکن است، ولی هزینهای چندین برابر دیه آن عضو یا دیه انسان را طلب میکند و فقها در مورد جراحت میگویند که اگر امکان معالجه آن هست، باید معالجه شود. حال اگر شخصی به صورت خطایی مصدوم شده باشد که اگر کسانی آن جا باشند و او را به بیمارستان برسانند و مداوا شود، صدمه زننده یا عصبه او شاید باید معادل ده دیه، هزینه معالجه او را بپردازند تا خوب شود و به حیات خود ادامه دهد، ولی اگر کسی آن جا نباشد یا اهمال کنند تا بمیرد، تنها یک دیه بر عهده قاتل تعلق میگیرد اگر فردی در تصادف بمیرد قاتل یک دیه بدهکار است ولی اگر قطع شود قاتل، دیههای متعددی بدهکار است و… که این گونه تفاوت و تبعیض عُقَلا را به حیرت میاندازد.
این که گفته میشود:در صورت دوم، اهمال کنندگان گناه کردهاند و در آخرت عقوبت میشوند، مشکل دنیایی را حل نمیکند و باید فکری کرد تا تبعیضهای این جهانی از احکام برداشته شود. بنابراین، سخن این افراد، سخن کم کردن دیه نیست، کما این که پیامبر(ص) نیز مقدار دیه را از صد شتر کمتر نکرد، بلکه کلامشان این است کهایا میتوان مقدار دیه را به حدی افزایش داد که بر فرض امکان علاج، هزینههای درمان تأمین شود یا خیر؟ به هر حال متعبدانه برخورد کردن با نصوص، و پاسخ نگفتن به پرسشهای مطرح شده، فریادهایی را بلند کرده و اعتراضهایی را پیش آورده است که باز چون بحث دامنه دار و طولانی و دارای اصول موضوعه جداگانهای است از آن صرف نظر میشود.
آنچه اکنون مورد نظر است این است که:چه دیه امر تعبّدی و ثابت به حساب آید و چه امری متغیر و چه بتوان به تمامی اشکالهای مطرح شده پاسخ گفت و چه نتوان، از مجموع بحثها روشن میشود که خون انسان دارای ارزش است و یک امر حداقلی برای خون هر انسان، وجود دارد که حتی اگر او خطایی هم کشته شود آن مقدار دیه باید پرداخت گردد. حال آن دیه مقدارش صد شتر یا بیشتر باشد، مطلب دیگری است و نیز بحث از این کهایا دیه مقداری افزون بر هزینه مداوا دارد و قاتل باید هر دو را بپردازد، یا این که تنها موظف به پرداخت دیه است، باید به فرصت دیگر موکول گردد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
