دادرسی: اقسام

دادرسی به معنای اخص برای مرافعه و محاکمه و برای قطع و حل و فصل اختلافات مردم به کار می‌رود. همچنین، اینطور بیان شده است که دادرسی به مفهوم اخص به معنای رسیدگی مرجع قضاوتی به دعوا یا امر مطورحه، یعنی ادعاها ، ادله ، استدلالات و خواسته خواهان با لحاظ پاسخ احتمالی خوانده برای صدور رأی قاطع م. ب.. دادرسی ارفاقی عبارت از رسیدگی به امور حسبی است، در این طریق هدف رسیدگی و حل و فصل اختلافات مردم نبوده و بلکه تصدیق و گواهی امور مربوط به آنان است: مثل گواهی حصر وراثت بنابراین توضیح رسیدگی به امور حسبی اصولاً نمی‌بایست مشمول مقررات آیین دادرسی مدنی گردد. لیکن ماده ۱ قانون آیین دادرسی مدنی صراحتاً طریقه رسیدگی به امور حسبی را ب. ت. ب. مواد قانون آیین دادرسی مدنی دانسته‌است. در این خصوص شایان ذکر است که امور حسبی مصادیق بسیاری دارد و در قانون امور حسبی، تنها بخشی از مصادیق آن آمده و ترتیب رسیدگی به آن‌ها معین شده‌است. موارد دیگر آن، در سایر قوانین از جمله قانون انحصار وراثت سال ۱۳۰۹ ، قانون اداره تصفیه امور ورشکسته ۱۳۱۸ ، قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست ۱۳۵۳ و ... ذکر شده است. رسیدگی به برخی از مصادیق امور حسبی، در صلاحیت مراجع غیردادگستری مانند نیروی انتظامی و شهرداری است، از جمله: صدور گواهینامه رانندگی و صدور پروانه کسب. دادرسی حضوری ، عبارت از آن دادرسی است که شخص خوانده ی. ق. م. او ( وکیل یا نماینده ) دست کم یکبار در جلسات دادگاه حضور یافته یا از خود دفاع می‌کند. منبع: آیین دادرسی در دادگاه های خانواده، میزان، 1388 · آیین دادرسی مدنی (جلد دوم) (دوره پیشرفته)، دراک، 1389 · مبسوط در آیین دادرسی مدنی (جلد اول)، فکرسازان، 1386 · آیین دادرسی مدنی و بازرگانی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (جلد اول-دوم-سوم)، جهاد دانشگاهی، 1390 · اعاده دادرسی در امور مدنی، خرسندی، 1389