دادرسی حکمی یا موضوعی؛ رسیدگی به تصمیمات مراجع اختصاصی اداری (مقاله علمی وزارت علوم)

دادرسی حکمی یا موضوعی؛ رسیدگی به تصمیمات مراجع اختصاصی اداری (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: عادل شیبانی زهرا بیدار منبع: حقوقی دادگستری سال 88 پاییز 1403 شماره 127 چکیده ب. ت. ب. ابهامات موجود در مفاد مواد 63 و 64 قانون دیوان عدالت اداری، بررسی حدود صلاحیت شعب دیوان در رسیدگی به آرای مراجع اختصاصی اداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این ابهامات شامل مفهوم «وجود ایرادات شکلی یا ماهوی»، «بررسی و تطبیق موضوع از جهت رعایت ضوابط قانونی» و «بررسی از حیث تشخیص موضوع» در مواد 63 و 64، عدم تفکیک مراجع موضوع مواد 63 و 64، عدم توجه به کارکردهای چندگانه برخی از مراجع، مشخص نبودن تکلیف شعب رسیدگی کننده به تصمیمات مراجع موضوع ماده 64 در صورت وجود نواقص شکلی و آیینی و انجام رسیدگی حکمی به جای رسیدگی موضوعی یا به عکس م. ب.. پاسخ گویی به این ابهامات، می تواند به بهبود کیفیت دادرسی و اجرای عدالت در دیوان عدالت اداری کمک کند و ظرفیت نظارتی این نهاد را جهت کنترل قضایی تصمیمات مراجع موضوع بند ۲ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری ارتقا دهد. یافته های این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده، حاکی از این است که بازشناسی مراجع اختصاصی اداری از حیث نوع صلاحیت و کارکرد آن ها و تفکیک «دادگاه های اداری» از «مراجع اداری تشخیصی» و همچنین انجام دادرسی «حکمی» یا «موضوعی» بر اساس نوع مرجع اختصاصی و نحوه طرح شکایت، می تواند منجر به کاهش ابهامات و ارتقا شاخص های کیفی دادرسی در این حوزه شود. Judicial or thematic proceedings;Challenges and ambiguities of proceedings the decisions of specific administrative authorities Considering the ambiguities in the provisions of Articles 63 and 64 of the Administrative Justice Court Act, it is of particular importance to examine the limits of the jurisdiction of the Court's branches in dealing with the opinions of special administrative authorities. These ambiguities include the concept of "the presence of formal or substantive objections", "examination and adaptation of the issue in order to comply with the legal regulations" and "examination in terms of identifying the issue" in Articles 63 and 64, the lack of separation of the subject authorities in Articles 63 and 64, lack of attention to the multiple functions of some authorities, The lack of the task of the branches dealing with the decisions of the authorities is the subject of Article 64 in case of formal and procedural objections, Conducting legal proceedings instead of thematic proceedings or vice versa. A detailed examination and response to these uncertainties can help to improve the quality of proceedings and the justice in the Administrative Justice Court and improve the supervisory capacity of this institution to judicially control the decisions of the authority’s subject to Article 10 Clause 2 of the Administrative Justice Court act. The findings of this research, which was carried out with a descriptive-analytical method indicate that the recognition of dedicated administrative organization in terms of their competence and function and the separation of "administrative courts" from "diagnostic administrative organizations" on the one hand, and "legal" or "thematic" proceedings on the other hand, based on the type of authority and how to file a complaint The plaintiff can reduce ambiguities and improve the quality indicators of proceedings in this field.