دارالاسلام و دارالاکفر: دارالبغی

ممکن است در برخی شرایط، مردم بخشی از سرزمین‌های اسلامی علیه حاکم عادل و دستگاه حکومت اسلامی بشورند و با آن وارد جنگ شوند، مانند جنگی که اصحاب جمل به همراهی گروه‌هایی از مردم بصره و نبردی که مردم شام به تحریک معاویه علیه علی (ع) راه انداختند و در زمان ما، جنگ تمام عیار عراق علیه جمهوری اسلامی ایران . در این زمینه، به دلیل روشنی که بیانگر حکم مسأله باشد، بر نخوردیم و در میان فقها هم، کسی به این بحث نپرداخته است. در این جا، آنچه می‌توان گفت این است که: مسأله یاد شده، دو فرض دارد: ۱. شورشیان با دولت اسلامی ، حالت ارتداد به خود بگیرند و مبارزه آنان با حکومت اسلامی، رنگ مبارزه و ناسازگاری با دین پیدا کند، مانند شورش مسیلمه کذّاب و یارانش در صدر اسلام . ۲. شورشیان، چنین حالتی به خود نگیرند، بلکه با اظهار اعتقاد به اسلام به این دشمنی بپردازند مانندجنگ اصحاب جمل و صفین و دوران حکومت علی (ع) و جنگ عراق علیه ایران در زمان ما. علی (ع) به این دلیل، مال‌های بصریان را وانهاد و آن‌ها را نگرفت که می‌دانست به زودی شیعیانی برای آن حضرت در بصره خواهد بود و می‌دانست که دولت باطل (حکومت معاویه) در آینده‌ای نزدیک بر آن مردم چیره می‌شود. هدف آن حضرت از این کار، (مصادره نکردن اموال بصریان) این بود که دولت باطل، در این کار از او پیروی کند و به مال‌های شیعیان دست اندازی نکند. و شما آثار این سیره علی (ع) را در مردم دیدید. اگر آن حضرت همه بصریان را می‌کشت و تمامی مال‌های آنان را مصادره می‌کرد، برای او روا بود، ولی حضرت بر آنان منت نهاد تا پس از او بر شیعیانش سخت نگیرند و به مال‌های آنان دست دراز نکنند. منبع: ج۱، ص۱۵۴، داراحیاء التراث العربی