داوری مقید — دادگاه تقاضا کرده که داور اختصاصی خوانده

⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. ۱۶۱ - هرگاه برای انجام امر دو یا چند نفر وکیل معین شده باشد هیچ یک از آنها نمی تواند بدون دیگری یا دیگران دخالت در آن امر بنماید مگر اینکه هر یک مستقلاً وکالت داشته باشد در این صورت هر کدام می تواند به تنهایی آن امر را به جا آورد. ۱۶۲ در صورتی که دو نفر به نحو اجتماع وکیل باشند به موت یکی از آنها وکالت دیگری باطل می شود. برخلاف قصد طرفین است و به دلیل اهمیت رأی داوری و سرنوشت ساز بودن آن، ممکن است به زیان غیر قابل جبرانی منتهی شود. طرفین ۵ داور را تعیین نموده اند و با امتناع دو داور، سه داور باقی می ماند؛ آیا اکثریت دو داور از داوران باقی مانده به واقع، منظور و مقصود طرفین از این هیأت م. ب. یا حداقل نظر سه نفر از آنها را مدنظر داشته اند؟ بی گمان طرفین با فرض بقای سمت داوران باقی مانده نخواسته اند که به جای هیأت ۵ نفره یا حداقل ۳ نفر از آنها تنها دو داور سرنوشت اختلاف آنها را رقم زنند و چنین وضعی، نوعاً برخلاف اراده آنها م. ب. مگر اینکه خلاف آن مدلل شود. به باور ما که معتقدیم حتی اگر یکی از داوران از رسیدگی امتناع کند، موضوع داوری از بین میرود، رویه قضایی همیشه از این تحلیل تبعیت نمیکند و گاه بقای داوری و نیز نظر اکثریت داوران باقی مانده را قبول دارد. برای مثال در دادنامه شماره ۸۹۰۹۹۷۵۱۱۰۵۰۱۱۲۶ ۸۹/۱۲/۹ موضوع پرونده شماره ۸۸۰۷۰۶ شعبه ۵ دادگاه عمومی حقوقی مشهد علی رغم اینکه ۵ داور مرضی الطرفین تعیین شده و یکی از داوران امتناع نموده بود، آمده است: ... رأی داوران توسط سه سه نفر از چهار نفر مورد توافق صادر گردیده که در موضوع مورد بیان به توافق رسیده و متفق القول بوده اند و از این حیث دارای اکثریت عددی بوده و بر فرض اظهار نظر داور چهارم و بر فرض مخالفت با داوران دیگر از حیث عددی در اقلیت قرار می گرفته و نظر وی تأثیر در مقام نداشته ... با بیانی که گذشت، رای دادگاه قابل انتقاد م. ب.. دادنامه شماره ۴۵۲ ۷۲/۵/۵ شعبه ۲۵ دادگاه حقوقی یک تهران ب. ت. ب. اوصاف داوری مقید صادر شده است: ... ۱ - ابتدا آقای … ... مبادرت به طرح دعوا علیه آقای …... نموده و به طور خلاصه توضیح داده که خوانده دعوا قرارداد عادی ۱۳۶۸/۶/۲۳ را با وی منعقد نموده اما از انجام تعهدات قراردادی خویش خودداری ورزیده است. ن. ب. ا. در بند چهارم قرارداد پیش بینی شده که در صورت بروز اختلاف فی ما بین طرفین قرارداد آقایان … ... و کریم ... به عنوان داور اظهارنظر نمایند، با ارسال اظهارنامه رسمی از داوران مزبور خواسته شده که نظریه خود را در خصوص اختلافات حاصله اعلام دارند که صرفاً از جانب احد از داوران (آقای … ...) پاسخ واصل شده و داور دیگر از اظهار نظر خودداری کرده است. ب. ت. ب. مراتب فوق خ. د. د. خود آقای … ... را به عنوان داور اختصاصی خویش معرفی نموده و از ۱۶۴ - مفاد ماده ۴۸۴ که از اکثریت داوران سخن می گوید ناظر به داوری مطلق است نه مقید. دادگاه تقاضا کرده که داور اختصاصی خوانده و همچنین سرد اور را تعیین تا نسبت به صدور رأی داوری اقدام نمایند. ضمناً تقاضای اجرای احکام آنان را نیز نموده است. ۲- ... عمده دفاع وکلای خوانده این بوده که خواهان از انجام تعهدات قراردادی خود و پرداخت ثمن معامله در مواعد مقرره امتناع ورزیده لذا حقی به مورد معامله ندارد و مضافاً اینکه موضوع قرارداد، واگذاری سهام شرکت ... م. ب. که اولاً دعوا باید همچنین به طرفیت شرکت مزبور که دارای شخصیت حقوقی است طرح می گردید. ثانیاً سهام مذکور صرفاً متعلق حق آقای … ... نبوده بلکه قسمتی از آن مربوط به دیگران بوده است. ثالثاً تشریفات انتقال سهام مطابق اساسنامه شرکت صورت نگرفته است. - سپس دادگاه به موجب تصمیم ۱۳۶۹/۱۱/۱ خود اقدام به تعیین داور اختصاصی برای خوانده و نیز سرداور نموده که اکثریت هیأت داوران متشکل از آقایان … ... سرداور و امیر ... داور اختصاصی خواهان مبادرت به صدور حکم داوری نموده اند ... و در آن اجمالاً به الزام خوانده به انجام تعهدات قراردادی وی رأی داده شده است. ۴ رأی صادره، ابلاغ شنده که مورد اعتراض آقای … ... واقع شده و مشارالیه ... عنوان نموده که رأی داوران موجه و مدلل نبوده و بر خلاف قواعد موجد حق صادر گردیده و نهایتاً ابطال آن را تقاضا نموده است. ۵- دادگاه در نظریه ۱۳۷۰/۸/۲۸ که بعداً با واصل نشدن اعتراض ظرف مهلت مقرر به صورت حکم انشا شده استدلالات به عمل آمده از سوی آقای … ... و . وکلای وی را موجه ندانسته و تقاضای ابطال رأی داوری را مردود اعلام داشته که مورد اعتراض واقع شده و با طرح آن در شعبه بیست و پنجم دیوان عالی کشور به دادنامه ۶۰۴ ۱۳۷۱/۱۱/۴ منجر شده است. شعبه مرقوم استدلال نموده که اولاً دو نفر آقایان … ... و .. متفقاً داور مرضی الطرفین بوده اند نه با وصف داور اختصاصی هر یک از طرفین و ثانیاً شخصیت افراد انتخابی برای حل اختلاف مورد نظر طرفین بوده است و بنابراین به لحاظ ماده ۶۳۵ قانون سابق تعیین داور دیگر به کیفیت اقدام شده در پرونده به جای داوران مندرج در قرارداد با قانون و قرارداد تنظیمی مغایرت داشته و با این ترتیب دادنامه ۱۳۷۰/۹/۲۳-۴۳۵ صادره از شعبه ۳۰ دادگاه حقوقی یک را نقض نموده است. ۶- رسیدگی پس از نقض به این شعبه ارجاع شده که با تعیین وقت دادرسی اصحاب دعوا دعوت شده اند. وکیل بعدی خواهان ابطال رأی داوری در جلسه دادرسی و همچنین به شرح لایحه ۸۶۲ ۱۳۷۲/۳/۹ خود مطالب معنونه قبلی از سوی خواهان و نیز وکلای تأکید قرار داده و اجمالاً عنوان نموده که اولاً ملکی که موضوع اصلی قرارداد مستند دعوا بوده و همچنین مرکز اصلی شرکت در کرج است لذا دادگاه شهرستان مذکور صالح به رسیدگی به موضوع م. ب.. ثانیاً شرکت الف که سهام آن مورد معامله قرار گرفته باید طرف دعوا قرار می گرفت. ثالثاً تشریفات مربوط به نقل و انتقال سهام می باید مطابق اساسنامه شرکت صورت گیرد که انجام نشده است. رابعاً ملک مورد اشاره در رهن بوده است. خامساً شخصیت داوران معین شده در قرارداد مورد نظر طرفین بوده و بنابراین انتخاب داوران از جانب شعبه ۳۰ دادگاه محمل قانونی نداشته است و در پایان تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را نموده است. ۷ لایحه ای نیز از جانب آقای … ... واصل شده که تحت شماره ۸۵۰ ۱۳۷۲/۳/۹ ثبت دفتر دادگاه گردیده و در آن اجمالاً عنوان شده که اولاً دیوان عالی کشور رأی داوران را مخالف قوانین موجد حق تشخیص نداده و مالاً آن را تأیید نموده است. ثانیاً وفق مستند دعوا قرارداد و رأی اکثریت هیأت داوران دعوای مطروحه ثابت بوده است و هیچ گونه ایراد و اعتراض موجهی بر رأی شعبه ۳۰ دادگاه صورت نگرفته و نهایتاً مردود اعلام نمودن دعوای آقای … ... را خواستار شده است. دادگاه از بررسی محتویات پرونده مراتب زیر را مد نظر قرار می دهد: الف خواسته آقای … ... در پرونده اولیه منحصراً عبارت بوده از تعیین داور اختصاصی خوانده و همچنین تعیین سرداور و اجرای حکم آنان ب در حالی که در قرارداد عادی مستند دعوا دو نفر آقایان … ... و حسن ... بالاتفاق به عنوان داوران مرضی الطرفین انتخاب شده اند در دادخواست تسلیمی از جانب آقای … ..... .. مشار الیه با معطوف نمودن توجه خود از داوران انتخابی مذکور نسبت به معرفی ثالث آقای … ...) به عنوان داور اختصاصی خویش اقدام و طرف قرارداد آقای … ....) را ممتنع از معرفی داور اختصاصی اعلام کرده است. ت. ج- مدلول ماده ۶۳۵ قانون در خصوص تعیین داور از سوی دادگاه برای طرف ممتنع در صورتی قابلیت اعمال دارد که طرفین داور یا داورهای خود را در ضمن معامله یا قرارداد معین نکرده باشند و در موقع بروز اختلاف یک طرف داور خود را معین نماید و الا در موردی که طرفین به موجب قرارداد داوران خود را معین نموده اند مثل مورد حاضر ماده مزبور امکان اجرا نخواهد یافت. د مستنبط از صدر ماده ۶۷۶ قانون و همچنین قسمت ثانی همان ماده این است که اگر تعداد داوران زوج باشد و بین آنان توافق نظر حاصل شود موردی برای ضم ثالث نخواهد بود و تعیین داور دیگر زمانی است که بین داوران زوج توافق نظر حاصل نشود و به علاوه نتوانند خود بر انتخاب داور ثالث نیز تراضی نمایند که در چنین موردی دادگاه به قید قرعه نسبت به انتخاب ثالث و رفع معضل اقدام خواهد نمود. در حالی که در پرونده اولیه خواسته مطروحه از جانب آقای … ...