در قید حیات بودن اصحاب دعوا — چنانچه در جلسه دادرسی فوت ی

یکی دیگر از شرایط تشکیل جلسه اول دادرسی در قید حیات بودن اصحاب دعوا م. ب. و چنانچه اصحاب دعوا اعم از خواهان یا خوانده قبل از تقدیم دادخواست فوت نموده باشد در چنین صورتی همانطور که در جلدهای قبلی اشاره شد قرار عدم استماع صادر می شود اما اگر خواهان یا خوانده بعد چه جلسه اول دادرسی باشد چه جلسات بعد به استناد قرار توقیف دادرسی صادر میشود. چنانچه در جلسه دادرسی فوت ی. ا. ط. اعلام شود ممکن است در جلسه دادرسی همزمان با اعلام فوت، موجبات ادامه رسیدگی نیز فراهم باشد. به عنوان مثال یکی از وراث در دادگاه حاضر شده و اسامی سایر ورثه را نیز اعلام نموده باشد. سوال این است که در فرض حضور یک وارث و هم چنین در فرضی که تمام ورثه حاضر شده باشند، باید قرار توقیف دادرسی صادر و سپس ادامه دادرسی اعلام شود یا اینکه بدون صدور قرار توقیف و با انعکاس موضوع در صورت مجلس دادگاه دادرسی ادامه می یابد؟ در پاسخ به این سوال دو استدلال وجود دارد استدلال اول آن است که بر اساس ماده ۱۰۵ نتیجه فوت و به طور کلی نتیجه امر حادث صدور قرار توقیف دادرسی است و اسباب بعدی نمی تواند در نتیجه سبب مقدم موثر باشد. مضافا قانون آیین دادرسی مدنی قانون شکلی است و عدم رعایت آن مستلزم وجود نص خاص م. ب.. در اینجا به فرض اینکه وراث حاضر باشند تاثیر حضور آنان تنها در اخطار بعد از صدور قرار توقیف دادرسی است. یعنی اگر حاضر بودند فقط اخطار به طرف مقابل ضرورتی پیدا نمی کند. اما به هر حال صدور قرار توقیف الزامی است. استدلال دوم نیز آن است که فلسفه صدور قرار توقیف دادرسی متوقف ماندن آ تا زمان تعیین جانشینان متوفی است. در اینجا جانشینان خود حاضرند و مانند آن است که مورث آنان حاضر است. بنابراین از آنجایی که صدر و قرار توقیف نقطه آغاز اخطار به طرف مقابل است و در اینجا با حضور ورثه موضوع منتفی است لذا صدور قرار موجبی ندارد چرا که اگر قرار هم صادر شود، هرگز دادرسی متوقف نخواهد شد. چگونه میتوان قراری صادر کرد که نتیجه آن توقف دادرسی نباشد. بنابراین صدور قرار توقف دادرسی فاقد وجاهت قانونی است. این که کدام یک از دو استدلال موجه تر است به نظر می رسد استدلال دوم از قوت بیشتری برخوردار باشد.» (دکتر … در آیین دادرسی مدنی، جلد اول، صفحات ۴۷۱ و ۴۷۲)