درخواست ارائه دلیل (سند) هرگاه یکی از دو طرف دعوا برای اثبات

۴۳ درخواست ارائه دلیل (سند) هرگاه یکی از دو طرف دعوا برای اثبات رویدادی که به سود خود می داند نیاز به سندی داشته باشد که در اختیار طرف دیگر یا اشخاص ثالث است، می تواند ارائه آن دلیل را از دادگاه درخواست کند. امکان درخواست ارائه دلیل را در دو فرض می توان مطالعه کرد: صورتی که دلیل در اختیار طرف دعوا است بر طبق قاعدة عمومی، هیچ کس را نمی توان مجبور کرد که به زبان خود دلیل بیاورد. با وجود این قانون آیین دادرسی مدنی در ماده ۲۰۹ این تکلیف را بر عهده اصحاب دعوا نهاده است. در این ماده می خوانیم هرگاه سند معینی که مدرک ادعا یا اظهار ی. ا. ط. است در نزد طرف دیگر باشد به درخواست طرف باید آن سند ابراز شود... و در مقام بیان ضمانت اجرای آن می افزاید: ... هرگاه طرف مقابل به وجود سند را در نزد خود اعتراف کند، ولی از ابراز آن امتناع نماید دادگاه می تواند آن را از جمله قرائن مثبته بداند. اثبات وجود سند نزد طرف دیگر نیز همین حکم را دارد و نباید آن را ویژه فرض اعتراف کرد. اقرار طرف فرض شایع اثبات وجود سند مورد درخواست نزد او است و به همین جهت موضوع اشاره قانون قرار گرفته است.