دشنام (فقه): آثاردشنام

دشنام بر حسب نوع آن و فرد دشنام داده شده داراى آثار متفاوتى است، از آن جمله: حد ، تعزیر و تأدیب، کفر و نجاست ، قتل . ۴. ۱ - حدّ دشنام در قالب قذف دشنام دادن به مسلمان در قالب قذف، موجب ثبوت حدّ قذف (هشتاد تازیانه ) است. ۴. ۲ - دشنام به غیرقذف به مسلمان و به قذف به غیرمسلمان دشنام دادن به مسلمان ب. غ. قذف و نیز غیرمسلمان در قالب قذف موجب ثبوت تعزیر است. بنابر مشهور ، در سبّ کفار نسبت به یکدیگر، تعزیر ثابت نیست، مگر آنکه بیم فتنه باشد، که در این صورت، امام هرگونه صلاح بداند مانع پیدایش فتنه مى‌شود. ۴.۲. ۱ - حکم دشنام کودکان هرگاه کودکان ممیز یکدیگر را دشنام دهند، ادب مى‌شوند. ۴. ۳ - کفر و نجاست سبّ پیامبر اعظم صلّى‌اللَّه‌علیه‌وآله یا یکى از اهل بیت آن حضرت در صورتى که از روى عداوت و دشمنى باشد، موجب کفر و نجاست سبّ کننده مى‌شود و او مصداق ناصبی خواهد بود؛ لیکن اگر از روى عداوت نباشد، در اینکه چنین اثرى بر آن مترتّب مى‌شود یا نه اختلاف است. ۴. ۴ - قتل سب کننده کشتن سبّ کننده پیامبر صلّى‌اللَّه‌علیه‌وآله یا یکى از امامان معصوم علیه‌السّلام و یا حضرت فاطمه سلام‌اللَّه‌علیها واجب است؛ نیز کشتن او براى شنونده سبّ در صورت توانایى و ایمن بودن از ضرر ، جایز ، بلکه واجب است، و بنابر مشهور، نیازى به اذن حاکم شرع نیست. به تصریح برخى، حکم سبّ سایر پیامبران نیز همین است، بلکه بعضى قدما بر آن ادعاى اجماع کرده‌اند. بنابر تصریح برخى، کسى که مادر رسول خدا صلّى‌اللَّه‌علیه‌وآله یا امامان معصوم علیهم‌السّلام را سبّ به قذف کند مرتد است و کشته مى‌شود. منبع: جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۲۹ · المقنعة، ص۷۹۶ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۳۱-۴۳۲ · المقنعة، ص۷۹۸ · جواهر الکلام، ج۶، ص۵۵-۵۶ · الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ج۹، ص۱۹۴-۱۹۵ · إصباح الشیعة بمصباح الشریعة، ص۵۲۰ · غنیة النزوع إلی علمی الأصول و الفروع، ص۴۲۸ · تحریر الاحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، ج۵، ص۴۱۰