نظر مشورتی 7/98/1345 مورخ 1398/09/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص تشکیل جلسه رسیدگی در دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : احتراما به استحضار مي رساند در خصوص تشكيل جلسه رسيدگي براي دعوي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي همكاران محترم قضايي نظرات مختلفي دارند عده اي بر اين عقيده هستند كه ب. ت. ب. ظاهر ماده 507 قانون آيين دادرسي مدني كه اشاره به تشكيل جلسه دادرسي روز مقرر و ارسال نسخه ثاني و تعيين روز جلسه دارد تشكيل جلسه دادرسي را لازم و ضروري مي دانند و عده اي بر اين عقيده هستند ب. ت. ب. قسمت اول ماده چنانچه دادگاه حضور شهود و تحقيق از آن ها را لازم بداند تشكيل جلسه ضرورت دارد در غير اين صورت بدون تعيين وقت و تشكيل جلسه دادرسي مي توان رأي صادر گردد و بعضي نيز بر اين باورند كه چنانچه دادگاه نظر به رد دعوي اعسار از پرداخت هزينه دادرسي داشته باشد مي بايست جلسه رسيدگي تشكيل دهد در غير اين صورت نيازي به تعيين وقت و تشكيل جلسه رسيدگي نيست لذا ب. ت. ب. موارد مذكور دستور فرمائيد نظر مشورتي آن مرجع را اعلام فرمايند. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در خصوص رسيدگي به دعواي اعسار از هزينه دادرسي، ب. ت. ب. اطلاق ماده 507 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي وانقلاب در امور مدني مصوب 1379، دادگاه مي بايد مبادرت به تعيين وقت رسيدگي و دعوت از طرفين نمايد. نظریه مشورتی شماره 7/98/1345 مورخ 1398/09/02 موضوع استعلام مربوط به برگزاری جلسه رسیدگی برای دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است. در این زمینه، نظرات متفاوتی از سوی قضات مطرح شده است. برخی بر این باورند که ب. ت. ب. ظاهر ماده 507 قانون آیین دادرسی مدنی، تشکیل جلسه دادرسی الزامی است. در حالی که عده‌ای دیگر معتقدند که در صورت عدم نیاز به حضور شهود، دادگاه می‌تواند بدون برگزاری جلسه، رای صادر کند. همچنین، برخی دیگر بر این عقیده‌اند که در صورت رد دعوی اعسار، برگزاری جلسه الزامی است. در پاسخ به این نظرات، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که بر اساس اطلاق ماده 507 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، دادگاه موظف است وقت رسیدگی را تعیین کرده و طرفین را دعوت نماید. تاریخ نظریه: 1398/09/02 شماره نظریه: 7/98/1345 شماره پرونده: 98-127-1345ح احتراما به استحضار می‌رساند در خصوص تشکیل جلسه رسیدگی برای دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی همکاران محترم قضایی نظرات مختلفی دارند عده ای بر این عقیده هستند که ب. ت. ب. ظاهر ماده 507 قانون آیین دادرسی مدنی که اشاره به تشکیل جلسه دادرسی روز مقرر و ارسال نسخه ثانی و تعیین روز جلسه دارد تشکیل جلسه دادرسی را لازم و ضروری می‌دانند و عده ای بر این عقیده هستند ب. ت. ب. قسمت اول ماده چنانچه دادگاه حضور شهود و تحقیق از آن ها را لازم بداند تشکیل جلسه ضرورت دارد در غیر این صورت بدون تعیین وقت و تشکیل جلسه دادرسی می‌توان رأی صادر گردد و بعضی نیز بر این بآورند که چنانچه دادگاه نظر به رد دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی داشته باشد می‌بایست جلسه رسیدگی تشکیل دهد در غیر این صورت نیازی به تعیین وقت و تشکیل جلسه رسیدگی نیست لذا ب. ت. ب. موارد مذکور دستور فرمائید نظر مشورتی آن مرجع را اعلام فرمایند. در خصوص تشکیل جلسه رسیدگی برای دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، عدهای بر این عقیده هستند که ب. ت. ب. ظاهر ماده 507 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 که به تشکیل جلسه دادرسی، روز مقرر و ارسال نسخه ثانی و تعیین روز جلسه اشاره دارد، تشکیل جلسه دادرسی ضروری است؛ اما برخی معتقدند ب. ت. ب. قسمت اول ماده مذکور چنانچه دادگاه حضور شهود و تحقیق از آنها را لازم بداند، تشکیل جلسه ضرورت دارد؛ در غیر این صورت بدون تعیین وقت و تشکیل جلسه دادرسی میتوان رأی صادر کرد. بعضی نیز بر این باورند که چنانچه دادگاه نظر به رد دعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی داشته باشد، باید جلسه رسیدگی تشکیل دهد؛ در غیر این صورت نیازی به تعیین وقت و تشکیل جلسه رسیدگی نیست. خواهشمند است نظر مشورتی آن مرجع را اعلام فرمایید. در خصوص رسیدگی به دعوای اعسار از هزینه دادرسی، ب. ت. ب. اطلاق ماده 507 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379 دادگاه باید مبادرت به تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین نماید. دکتر … نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۳۴۵ مورخ ۱۳۹۸/۹/۲ مؤید همین نظر است. همان طور که بیان شد، اعسار از تجار و شرکتهای تجاری پذیرفته نمی شود حال با این وصف آیا اشخاص حقوقی حقوق عمومی مثل شهرداری ها می توانند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مطرح کنند؟