دوازده امام در کلام پیامبر: احادیث پیامبر

احادیث پیامبر از نظر اجمال و تفصیل با هم تفاوت‌هایی دارند که ما به سه دسته از آنها اشاره می‌کنیم: ۱. ۱ - دسته اول احادیثی که به طور اجمال به امامت و رهبری و جانشینی بعد از پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) تصریح می‌کنند و آن را در اهل‌بیت (علیهم‌السلام) منحصر می‌نمایند که معروف‌ترین آنها « حدیث ثقلین » است که در کتب شیعه و اهل‌سنت به تواتر وارد شده است. (حدیث ثقلین با عبارات مشابه ولی مفهوم ثابت و یکسان نقل شده است) در این حدیث از پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نقل شده که فرموده‌اند: «انی قد ترکت فیکم الثقلین، ما ان تمسکتم بهما لن تضلوا بعدی واحدهما اکبر من الآخر، کتاب الله حبل ممدود من السماء الی الارض و عترتی اهل بیتی، الا و انهما لن یفترقا حتی یردا علی الحوض »؛ یعنی: همانا در بین شما دو امانت گرانبها باقی می‌گذارم، تا وقتی که به آن دو تمسک جویید، بعد از من گمراه نخواهید شد...یکی کتاب خدا و دیگری عترت و اهل‌بیتم و این دو تا روز‌ قیامت از یکدیگر جدا نخواهند شد. روشن است که اهل‌بیت و عترت پیامبر به عنوان ثقل قرآن معرفی شده‌اند که اگر کسی به آنها تمسک جوید از گمراهی نجات پیدا می‌کند و تا روز قیامت همراه قرآن و مفسر و مبین آن هستند. هرگز از روی هوای‌نفس سخن نمی‌گوید، آنچه می‌گوید چیزی جز وحی که بر او نازل شده نیست. ۱. ۲ - دسته دوم روایاتی است که به تعداد امامان تصریح می‌کنند و تعداد آنان را به «دوازده» منحصر می‌کنند، به همین جهت به آنها «اثنی عشر» گفته می‌شود. بعد از من برای امت اسلام دوازده امیر و خلیفه وجود خواهد داشت که همگی آنها از قریش هستند. پیوسته امر امامت در بین است با وجود دوازده خلیفه پایدار خواهد بود، که همگی آنها از قریش هستند. بله سؤال کردیم، ایشان فرمودند: دوازده نفر به تعداد پیشوایان بنی‌اسرائیل . ۱. ۳ - دسته سوم روایاتی که علاوه بر تعداد ائمه (علیه‌السّلام) به نام آنها هم تصریح کرده‌اند. البته عده‌ای از اهل‌سنت به خاطر فرار از واقعیت از ذکر این دسته از احادیث در کتب خود، خودداری کرده‌اند، غافل از این که با پذیرش احادیث اثنی‌عشر، چاره‌ای ندارند جز پذیرش ائمه دوازده گانه که شیعیان به آن معتقدند، لذا بعضی از اهل‌سنت که خواسته‌اند عدد دوازده را با عقاید خود تطبیق دهند به بیراهه رفته‌اند (اختلافات زیادی را در این زمینه ذکر می‌کنند و نام افرادی را نقل می‌کند و در ادامه خود قولی را می‌پذیرد که یکی از خلفا را یزید می‌شمارد.) و نام کسانی را برده‌اند که فسقشان بر همگان ظاهر و آشکار است و حتی در کتب خود اهل‌سنت به فسق بعضی از آنها اشاره شده است (که یکی از آنها یزید بن معاویه است که احدی در فسق او تردید ندارد چنانچه ابن‌کثیر می‌گوید اکثر ما نقم علیه فی عمله (یزید) شرب الخمر و اتیان بعض الفواحش و ابن‌حجر می‌نویسد: اهل سنت در تکفیر یزید اختلاف دارند...ولی بنابر قول به مسلمان بودن، او شخصی است فاسق و شرابخوار آیا چنین شخصی و نظائر او می‌توانند خلیفه مسلمین باشند.)، در حالی که امامان و جانشینان پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) باید هدایت گر و نجات‌دهنده مردم از ضلالت باشند نه آن که خود محتاج هدایت باشند. اما در جواب این‌که می‌گویید علمای شیعه در تعداد ائمه اختلاف دارند، باید بیان شود که به مجرد این که عده‌ای از مسلمانان در بعضی از عقاید با شیعه اثنا عشریه اتفاق نظر دارند و شیعه نامیده شده‌اند، دلیل نمی‌شود که همه آنان را یک فرقه حساب کرد و فرقه‌های دیگر را هم در حکم شیعه امامیه به حساب آورد. بلکه منظور از شیعه به طور مطلق و بدون قید، شیعه امامیه اثنا‌عشری است و این گروه خود را فرقه ناجیه و برحق می‌دانند و بین علمای شیعه اثناعشریه هیچ اختلافی در این امر وجود ندارد و به همین دلیل، شیعه امامیه اثناعشریه، دیگر فرقه‌های اسلامی را گر چه شیعه نامیده شوند، ولی چون مخالفت با کلام پیامبر کرده‌اند، از خود جدا و باطل می‌دانند. گذشته از این مطلب، این اشکال گریبانگیر خود اهل سنت نیز می‌باشد، چرا که تمام فرقه‌های اهل سنت، همچون اشعریه ، معتزله ، ماتریدیه و...اگر چه در اسم مشترکند ولی هر کدام از این فرقه‌ها عقاید و نظریات خاصی مخالف با گروه‌ها و فرقه‌های دیگر دارند. منبع: صحیح مسلم، دار احیاء التراث العربی، ج۴، ص۱۸۷۳ · نجم/سوره۵۳، آیه۳۴ · صحیح بخاری، دار احیاء التراث العربی، ج۹، ص۸۱ · صحیح مسلم، ج۳، ص۱۴۵۳ · مسند احمد بن حنبل، شعیب الارنؤوط، مؤسسة الرسالة، ج۶، ص۳۲۱ · مجمع الزوائد، دار الکتاب العربی، بیروت، ج۵، ص۱۹۰ · دارالمامون، بیروت، ج۸، ص۴۴۴ · مستدرک، دار المعرفة، بیروت، ج۴، ص۵۴۶ · مقتل الحسین، مکتبة المفید، قم، ج۱، ص۲۱۲ · فرائد السمطین، مؤسسة المحمودی، بیروت، ج۲، ص۱۳۴ · فتح الباری، بیروت، دار المعرفة، ج۱۳، ص۲۱۴ · البدایة و النهایة، ابن کثیر، دار الکتب العلمیه، ج۸، ص۲۳۵ · الثواعق المحرقه، مکتبة القاهرة، ۱۳۸۵ ق، ص۲۲۱