دولت اسلامی و خمس معادن: یک فرع

در پیوند با موضوع بحث، مسأله زیر، درخور طرح است: آیا مالیاتى که دولت اسلامى از استخراج کنندگان معادن دریافت مى‌دارد، جایگزین خمس آن ها نمى‌شود، به گونه‌ای که با پرداخت مالیات مقرر، تکلیف خمس از آنان برداشته شود؟ به خصوص که ممکن است در پاره‌ای موارد، مقدار مالیات، از خمس بیش تر باشد. پاسخ این است که: در نصوص مربوط به موضوع بحث، هیچ شاهد و قرینه‌ای بر ساقط شدن خمس با دادن مالیات، یافت نمى‌شود، تنها چیزى که از دلیلهاى باب خمس برداشته مى‌شود این است که مى‌توان مالیات پرداختى را بخشى از هزینه و مؤنه استخراج به شمار آورد و پس از کسر آن، خمس فرا پرداخت. فکتب: بعد المؤنة.) به امام باقر (علیه السلام) نوشتم: آیا خمس را پیش از کم کردن هزینه، بیرون کند یا پس از آن؟ حضرت در پاسخ نوشت: پس از هزینه. و بى تردید، مالیات، از مصداقهاى هزینه است. منبع: (وسائل الشیعه)، ج۶، ابواب مایجب فیه الخمس، باب ۱۲، حدیث۱ · (وسائل الشیعه)، ج۶، ابواب مایجب فیه الخمس، باب ۸، حدیث۴