دگرگونی قیمت‌ها: دلیلهای گروه نخست

و در هنگام کمبود عرضه پول، بازدارنده‌ای برای وارد شدن آن از کشورهای همسایه، مانند: ایران و روم و همچنین برای خارج شدن آن هنگام ورود کالا، نبوده است. بنابراین، عرضه پول در بلند مدت، نسبت به سطح درآمد ملی، هماهنگی و هم ترازی داشته و همین امر، سبب می‌شده که سطح قیمتها در بلند مدت ثبات کامل داشته باشد. ۱۷. ۲ - دلیل دوم دگرگونی قیمتها نسبی و سطح قیمتها در اقتصادهای معیشتی - سنتی، بسیار ناچیز است. کسانی که درهم و دینار سکه زده داشتند، هنگامی که ارزش پول (درهم و دینارسکه زده شده ) کاهش پیدا می‌کرد، جهت جلوگیری از ضرر، از خود واکنش نشان می‌دادند. زیرا درهم و دینار سکه زده شده، دو گونه ارزش داشت، یکی ارزش مبادله‌ای و دیگری ارزش مقدار طلا و نقره‌ای که در درهم و دینار سکه زده شده به کار رفته بود که با ذوب آنها به صورت شمش در می‌آمد و ارزش داشت. در برابر اگر ارزش مبادله‌ای درهم و دینار سکه زده شده، نسبت به ارزش مقدار طلا و نقره موجود در آنها، به علاوه هزینه ضرب آنها بیش تر می‌شد، مردم شمش طلا و نقره یا زرو زیورهای خ. ر. ب. درهم ودینار سکه زده شده دگر می‌کردند. همچنین علمای شیعه در آغازین سالهای عصر غیبت، تا مدتی خمس را که حق امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بود، در زیر خاک دفن می‌کردند، یا نزد شخص امینی می‌گذاشتند که پس از آمدن و ظهور امام (عجل الله تعالی فرجه الشریف) خدمت ایشان تقدیم کنند. اگر ارزش پول کاسته، یا بی ارزش می‌شد، هیچ گاه مردم آن را به امانت یا راکد نمی‌گذاشتند و نیز در زیر خاک دفن نمی‌کردند. سطح قیمتها در بلندمدت از ثبات کامل برخوردار، یا دست کم، دگرگونیهای آن بسیار ناچیز و خفیف بود. ۲. سطح قیمتها در کوتاه مدت نیز، دگرگونیهای درخور و درنگی نداشت. ۳. قیمتهای نسبی، دگرگونیهای شدید نداشت. ۴. خشکسالی سبب افزایش سطح عمومی قیمتها می‌شد؛ ولی سیاستهای اقتصادی چنین پیامدی نداشتند. منبع: (تبیین مفهوم وموضوع ربا)، میثم موسایی، ص۶۰ - ۶۱ · مجله (نقد و نظر)، شماره ۴، پاییز ۷۶ · (اقتصاد در صدر اسلام)، ص۱۵۵ - ۱۵۷ · (تبیین مفهوم و موضوع ربا)، ص۶۸ · (تبیین مفهوم و موضوع ربا)، ص۶۲ - ۶۸ · مجلّه (فقه)، شماره ۱۱ - ۱۲. مقاله احمد عابدینی، ص۱۲۳ - ۱۲۶ · این مطلب، از تمام شش دلیل برمی آید · برایند دلیل دوم و چهارم · دلیل دوم بر این مطلب دلالت روشن دارد · ظاهر دلیل سوم حاکی از این امر است