دیه لب: در فقه

مستند شرعی این ماده را روایاتی از ائمه معصومین (ع) دانسته‌اند. برخی نیز بر اساس روایتی از امام صادق (ع)، دیه لب بالا را نصف دیه کامل و دیه لب پایین را دو سوم دیه کامل دانسته‌اند. با وجود اجماع فقهای امامیه در خصوص کامل بودن دیه دو لب، اما در باب میزان دیه لب بالا و پایین به‌طور جداگانه اختلاف نظر وجود دارد. در این خصوص، ضمن پذیرش دیه کامل دو لب، میان فقها نظرات مختلفی در باب دیه هر یک از لب‌های بالا و پایین مطرح شده‌است: ۱- لب پایین، دو سوم دیه و لب بالا، یک سوم دیه کامل دارد. ۲- دیه لب پایین، ششصد دینار و لب بالا، چهارصد دینار است. ۳- دیه لب بالا، نصف دیه و دیه لب پایین، دو سوم دیه کامل است. ۴- گروهی نیز معتقدند احتیاط در این است که برای لب پایین شصت دینار پرداخت شود، اما این نظر چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد، در واقع این احتیاط را نوعی احتیاط مستحب دانسته‌اند و بر حسب ظاهر، لزومی بر آن نیست. گروهی از فقها معتقدند شکافته شدن لب موجب آرش است. در میان فقهای سنی نیز این دیدگاه وجود دارد که ملاک قاعده در این موارد « تفویت منفعت » است، لذا میزان دیه را نیز باید وابسته به میزان منفعت یا زیبایی دانست که از دست رفته‌است، بنابراین اگر دو بخش از یک عضو در میزان زیبایی یا منفعت یکسان نباشند، دیه آن‌ها نیز متفاوت خواهد بود. منبع: قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (همراه با فهرست تفصیلی عناوین مجرمانه)، ققنوس، 1389 · قواعد فقه دیات (مطالعه تطبیقی در مذاهب اسلامی)، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1384 · ترجمه مبانی تکملةالمنهاج (جلد دوم)، خرسندی، 1390 · متون فقه (جلد چهارم)، خط سوم، 1381