رأى شعبه دیوان عالی کشور — و متعاقباً شعبه اول دادگاه عمومی خانواده

محتویات پرونده حاکیست که بدواً خانم ن.س. به طرفیت خانم رپ، مقیم تهران به عنوان وراث شهید خ. ک. دادخواستی به خواسته اثبات زوجیت فی مابین خواهان و شهید مذکور تقدیم نموده که شعبه ۲۸۶ دادگاه عمومی خانواده تهران به دعوی مطروحه ماهیتا رسیدگی و سرانجام به موجب دادنامه شماره ۹۱/۶۹۵ مورخ ۹۱/۴/۱۳ حکم بر اثبات زوجیت دائم بین خواهان با شهید یاد شده صادر نموده و رأی صادره هم به لحاظ عدم اعتراض قطعیت یافته است و سپس بنیاد شهید به طرفیت طرفین دعوی فوق الاشعار دادخواستی به عنوان اعتراض شخص ثالث تقدیم و ابطال دادنامه قطعیت یافته مرقوم در فوق را خواستار شده است. دادخواست اخیر در شعبه ۲۸۶ دادگاه عد عمومی خانواده تهران به عنوان دادگاه صادر کننده رأی قطعی ثبت و دادگاه پس از رسیدگی ماهوی به اعتراض ثالث مطروحه، سرانجام به موجب دادنامه شماره ۱۸۸۶ مورخ ۹۰/۱۲/۲ حکم بر بطلان دعوی معترض ثالث صادر نموده است. رأی صادره مورد تجدید نظر خواهی معترض ثالث قرار گرفته و شعبه ۲ دادگاه تجدید نظر استان تهران در مقام رسیدگی به تجدید نظر خواهی مطروحه به موجب دادنامه شماره ۱۳۵۵-۹۱ مورخ ۹۱/۷/۲۳ و با استدلال منعکس در آن و به لحاظ اینکه در دعوی اثبات زوجیت، خوانده دعوی مقیم شهرستان آزاد شهر در استان گلستان بوده و رسیدگی به این دعوی در صلاحیت دادگاه عمومی آزادشهر بوده است، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته و دادنامه مورد اعتراض شخص ثالث به شماره های فوق الذکر، پرونده را جهت اقدام قانونی به محاکم عمومی شهرستان آزادشهر ارسال نموده؛ و متعاقباً شعبه اول دادگاه عمومی خانواده آزاد شهر هم به موجب دادنامه شماره ۱۱۰۷-۹۱ مورخ ۹۱/۱۰/۱۱ با استدلال منعکس در آن و به جهت اینکه محل اقامت خوانده در دادخواست تقدیمی در حوزه قضایی تهران اعلام شده و ایرادی هم به صلاحیت دادگاه به عمل نیامده و خوانده در هیچ یک از جلسات دادرسی، محل اقامت خود را آزاد شهر اعلام ننموده است و محل وقوع عقد نکاح هم موجد صلاحیت دادگاه نمی باشد، لذا خود را صالح به رسیدگی ندانسته و با استناد ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم موضوع پرونده حاضر اعتراض شخص ثالث نسبت به رأی قطعی صادره در دعوی اصلی بوده و رسیدگی به این اعتراض هم طبق ماده ۴۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، در صلاحیت همان دادگاه صادر کننده رأی قطعی م. ب. و دادگاه مکلف است که به اعتراض شخص ثالث مطروحه، ماهیتا رسیدگی و نفیاً و یا اثباتاً انشاء رأی نماید و ورود دادگاه رسیدگی کننده به اعتراض شخص ثالث اعم از بدوی یا تجدیدنظر به صلاحیت محلی دادگاه صادر کننده رأی، مورد اعتراض شخص ثالث به لحاظ مختومه بودن امر، موقعیت قانونی ندارد. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. و متعاقباً شعبه اول دادگاه عمومی خانواده آزاد شهر هم به موجب دادنامه شماره ۱۱۰۷-۹۱ مورخ ۹۱/۱۰/۱۱ با استدلال منعکس در آن و به جهت اینکه محل اقامت خوانده در دادخواست تقدیمی در حوزه قضایی تهران اعلام شده و ایرادی هم به صلاحیت دادگاه به عمل نیامده و خوانده در هیچ یک از جلسات دادرسی، محل اقامت خود را آزاد شهر اعلام ننموده است و محل وقوع عقد نکاح هم موجد صلاحیت دادگاه نمی باشد، لذا خود را صالح به رسیدگی ندانسته و با استناد ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم موضوع پرونده حاضر اعتراض شخص ثالث نسبت به رأی قطعی صادره در دعوی اصلی بوده و رسیدگی به این اعتراض هم طبق ماده ۴۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، در صلاحیت همان دادگاه صادر کننده رأی قطعی م. ب. و دادگاه مکلف است که به اعتراض شخص ثالث مطروحه، ماهیتا رسیدگی و نفیاً و یا اثباتاً انشاء رأی نماید و ورود دادگاه رسیدگی کننده به اعتراض شخص ثالث اعم از بدوی یا تجدیدنظر به صلاحیت محلی دادگاه صادر کننده رأی، مورد اعتراض شخص ثالث به لحاظ مختومه بودن امر، موقعیت قانونی ندارد. از این رو اقدام شعبه ۲ محترم دادگاه تجدیدنظر استان تهران که در مقام تجدیدنظر خواهی نسبت به رأی صادره در خصوص اعتراض شخص ثالث مطروحه، وارد رسیدگی شده به نقض رأی تجدیدنظر خواسته و همچنین نقض رأی مورد اعتراض شخص ثالث، به جهت اینکه رسیدگی به دعوی اصلی در عمومی تهران نبوده، خلاف موازین و مقررات قانون آیین دادرسی مدنی بوده و مخدوش می باشد؛ و به هر تقدیر چون در موقعیت فعلی که اعتراض شخص ثالث نسبت به رأی قطعی صادره مطرح رسیدگی بوده ورود به صلاحیت دادگاه صادر کننده رأی قطعی مورد اعتراض شخص ثالث، موقعیت قانونی نداشته و موضوع مفروغ عنه م. ب. و رسیدگی به اعتراض ثالث مطروحه هم قانوناً در صلاحیت همان دادگاه صادر کننده رأی قطعی بوده که چون ثالث شعبه ۲۸۶ دادگاه خانواده تهران می باشد؛ لذا رسیدگی به اعتراض شخص ثالث مطروحه در صلاحیت دادگاه مزبور خواهد بود. فلذا در اجرای تبصره ضمن تأیید نتیجه رأی شماره ۹۱/۱۰/۱۱-۱۱۰۷ شعبه اول دادگاه ع عمومی خانواده آزادشهر و نقض رأی شماره ۱۳۵۵-۹۱/۷/۲۳ شعبه ۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران و تأیید صلاحیت دادگاه عمومی خانواده تهران در رسیدگی به اعتراض شخص ثالث مطروحه فی مابین محاکم مرقوم، حل اختلاف می گردد و مقرر میدارد پرونده از موجودی کسر و به مرجع ذی ربط اعاده گردد.