ربا و تورم: ربا در لغت و شرع

الربا الزیادة على رأس المال، لکن خُصّ فى الشرع بالزیادة على وجه دون وجه. ربا زیاده بر سرمایه است، لیکن در شرع به زیاده هاى مخصوص گفته می‌شود. مراد از رباى حرام، هر زیاده‌اى نیست، که معناى لغوى آن است، بلکه همان گونه که در مسالک و دیگر کتابهاى فقهى آمده است، دو گونه ربا داریم: ۱. فروختن جنسى که در عرف و شرع با کیل و وزن دادوستد می‌شود، به جنسى مثل آن با زیاده‌اى حقیقى یا حکمی‌در یکى از آن دو جنس ۲. قرض دادن یک جنس به دیگرى مثل آن، به شرط زیاده‌اى حقیقى یا حکمى. ربا زیاده بر سرمایه است، چه از همان جنس یا از مثل آن. قرآن ، در آن جا که به ربا خواران هشدار می‌دهد می‌فرماید:وَان تبتم فلکم رؤس اموالکم لاتظلمون ولاتُظلمون. رباخوارى نکنید و زیاده را نگیرید، و اگر دست برندارید بدانید که به جنگ خدا و رسول او برخاسته‌اید واگر توبه کردید سرمایه از آن شماست، نه ظلم کنید و نه ظلم بشوید. در تمامی‌این موارد، تکیه روى سرمایه (رأس المال) است. منبع: المفردات فی غریب القرآن، ماده ربوه · جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۳۴ · بقره/سوره۲، آیه۲۷۹