رزق: اقسام رزق

از آنجا که به هر گونه بهره‌ای را که خداوند نصیب بندگان می‌کند اعم از مواد غذایی ، مسکن ، پوشاک و یا علم ، عقل ، فهم ، ایمان و اخلاص رزق گفته می‌شود، رزق تنها رزق مادی نیست بلکه شامل رزق معنوی نیز می‌شود. قرآن در باره شهیدان می‌گوید: «...بَلْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ »«...آنها زنده‌اند و نزد پروردگار شان روزی می‌برند.»(آل عمران/ ۱۶۹) روشن است که روزی شهیدان، آن هم در جهان برزخ ، نعمتهای مادی نیست، بلکه همان مواهب معنوی است. ۴. ۱ - رزق کریم « فَالَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیم »(حج/۵۰)«آنها که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، آمرزش و روزی پر ارزشی برای آنهاست!» در این آیه نعمتهای بهشت ، رزق کریم نامیده شده است. که مومنان خداترس و دارای عمل صالح و مردان و زنان پاکدامن به عنوان پاداش الهی از آن بهره‌مند خواهند شد. همچنین رزق کریم از آن مواهب الهی است که جهادگران و مهاجران و انصار به آن نوید داده شدهاند.« وَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ هَاجَرُواْ وَ جَاهَدُواْ فیِ سَبِیلِ اللَّهِ وَ الَّذِینَ ءَاوَواْ وَّ نَصَرُواْ أُوْلَئکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ »«و آنها که ایمان آوردند و هجرت نمودند و در راه خدا جهاد کردند، و آنها که پناه دادند و یاری نمودند، آنان مؤمنان حقیقی‌اند برای آنها، آمرزش (و رحمت خدا) و روزی شایسته‌ای است.» ۴. ۲ - رزق معلوم « إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ أُوْلَئکَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلومٌ »« جز بندگان مخلص خدا (که از کیفرها برکنارند)! برای آنان ( بندگان مخلص ‌) روزی معیّن و ویژه‌ای است.» " رزق معلوم " یعنی خداوند در بهشت برای بندگان مخلَص خود، رزقی می‌دهد که غیر از رزقِ دیگر بهشتیان است و هیچ شباهتی بر رزق دیگران ندارد، اگر چه نام رزق ایشان و رزق دیگران یکی است، به آن جهت که آنان جز به خدای تعالی به هیچ چیز دیگری وابستگی ندارند، نه به زینت زندگی دنیا و نه به نعمتهای آخرت ، چرا که در دل ایشان غیر از خدا چیز دیگری وجود ندارد. ۴. ۳ - رزق حسن « وَ الَّذِینَ هَاجَرُواْ فیِ سَبِیلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُواْ أَوْ مَاتُواْ لَیَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَیرُ الرَّازِقِین »«و کسانی که در راه خدا هجرت کردند، سپس کشته شدند یا به مرگ طبیعی از دنیا رفتند، خداوند به آنها روزی نیکویی می‌دهد که او بهترین روزی ‌دهندگان است!» در این آیه " رزق حسن " را پاداش همه مهاجران الهی قرار داده، خواه به مقام شهادت رسیده باشند خواه در این راه به مرگ طبیعی از دنیا رفته باشند. "رزق حسن" اشاره به نعمت‌هایی است که وقتی چشم انسان به آن می‌افتد، چنان مجذوب می‌شود که نمی‌تواند دیده از آن بر گیرد و ب. غ. آن نگاه کند، و تنها خدا قدرت دارد که چنین روزی را به کسی دهد. همچنین درقرآن به مقام نبوت و به فایده‌های حلال درخت انگور رزق حسن اطلاق شده است. منبع: آل عمران/سوره۳، آیه۱۶۹ · تفسیر نمونه، ج‌۹، ص۱۸ · حج/سوره۲۲، آیه۵۰ · مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‌۷، ص۱۶۲ · انفال/سوره۸، آیه۲ · نور/سوره۲۴، آیه۲۶ · انفال/سوره۸، آیه۷۴ · صافات/سوره۳۷، آیه۴۰-۴۱ · المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱۷ ص۲۰۴ · حج/سوره۲۲، آیه۵۸ · مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‌۷، ص۱۶۶ · هود/سوره۱۱، آیه۸۸