رسمی بودن مدارک تأمین و مقام عمومی که به عنوان شاهد دعوت

رسمی بودن مدارک تأمین و مقام عمومی که به عنوان شاهد دعوت می شود ممکن است این توهم را به وجود آورد که آنچه ضبط شده اعتبار دارد و می تواند دلیل اثبات قرار گیرد. قانون آیین دادرسی مدنی برای دفع این توهم اعلام کرده بود که تأمین دلیل دلیل نیست. ولی از این عبارت بعضی از دادرسان چنین استنباط می کردند که آنچه در تأمین دلیل ضبط می شود اعتبار اثباتی ندارد و در نتیجه به مفاد آن بی اعتنا می ماندند در حالی که مقصود نفی اعتبار دلالت اسناد و مدارک به سبب حفظ رسمی آنها بود نه اینکه حفظ دلیل اعتبار ذاتی آن را از بین ببرد و تأمین دلیل را بیهوده سازد. این است که ماده ۱۵۵ در آخرین اصلاح توضیح می دهد: تأمین دلیل برای حفظ آن است و تشخیص درجه ارزش آن در موارد استفاده با دادگاه م. ب.. نکته دیگری که بعضی در تعریف شهادت آورده اند و در ماهیت آن دخالت ندارد، بیان شفاهی آن در جلسه دادگاه است. در این گروه از تعریف ها نیز میان استماع شهادت و ماهیت آن خلط شده است. اعلام شاهد اگر کتبی و خارج از دادگاه هم باشد شهادت است و شیاع تأیید آن در دادگاه بیشتر به دلیل شنیدن ایرادهای دو طرف و جرح شهادت و حصول اطمینان از اصالت شهادتنامه است و نباید فرایند استماع شهادت را از ارکان تعریف آن شمرد. ماده ۱۲۸۵ ق.م. نیز مؤید این استدلال است و در آن می خوانیم شهادتنامه سند محسوب نمی شود و فقط اعتبار شهادت را خواهد داشت.