رهن (فقه): معنای رهن در لغت

رهن در لغت به معنای ثبات و دوام و نیز حبس آمده است. لیکن کلمات فقها در تعریف آن مختلف است. برخی، از رهن معنای مصدری اراده کرده و در تعریف آن گفته‌اند: گروگذاشتن مال به جهت وثیقه (و تضمین ) نزد طلبکار تا چنان‌چه وی نتواند در زمان مقرر، حق خود را از بدهکار استیفا کند، آن‌را از مال گرو گذاشته شده یا قیمت آن استیفا نماید، یا دادن وثیقه بر دین و یا عقدی که جهت وثیقه نهادن بر دین تشریع شده است. برخی، از رهن اسم مفعول ( مرهون ) اراده نموده و آن‌را به مالی که به عنوان وثیقه بر دین گرو گذاشته می‌شود تا در صورت عدم امکان استیفای بدهی از مدیون ، از قیمت آن استیفای دین شود، و یا وثیقه برای طلب مرتهن تعریف کرده‌اند. البته بنابر تصریح برخی، واژه رهن در شرع ، مفهوم ویژه‌ای پیدا نکرده، بلکه در همان معنای لغوی خود به کار رفته است. برخی در تعریف رهن، تعبیر عین ضمانت شده را در کنار دین آورده و گفته‌اند: رهن عبارت است از قرار دادن وثیقه بر دین یا عین مضمون . بنابر این تعریف، رهن به مورد وثیقه بر دین اختصاص نمی‌یابد، بلکه شامل وثیقه بر عین ضمانت شده مثل عاریه مضمون نیز می‌شود. البته در صحّت رهن بر عین مضمون اختلاف است که خواهد آمد. به گروگذار « راهن » به گرو گیرنده « مرتهن » و به مالی که گرو گذاشته می‌شود « مرهون » یا «رهن» گویند. منبع: المبسوط، ج۲، ص۱۹۶ · وسیلة النجاة، ص۴۷۵ · تذکرة الفقهاء، ج۱۳، ص۸۷ · تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، ج۲، ص۴۶۳ · کشف الرموز، ج۱، ص۵۴۰ · جواهر الکلام، ج۲۵، ص۹۴-۹۵ · منهاج الصالحین، ج۲، ص۲۸۸