روشهای تقسیم — ارجاع امر به کارشناسی دادگاه به استناد

همچنین در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۲۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۳/۱۸ آمده است: «ن. ب. ا. در موردی که سرقفلی بخشی از ماترک بوده و به ارث رسیده باشد وراث ادامه دهنده شخصیت مورث مستأجر) متوفی میباشند و آنها میتوانند سرقفلی را با رضایت همدیگر به هر نحو ممکن در سهم خود قرار دهند و نیازی به رضایت و اجازه مالک موجر) وجود ندارد، بنابراین نیازی به اینکه مالک عین مستأجره نیز طرف دعوای تقسیم ماترک قرار گیرد، نیست. همچنین در تأیید این نظر رجوع شود به کاتوزیان عقود معین، ج ۲، ش (۴۲. سؤال چنانچه شرط انتقال سرقفلی اذن مالک باشد و مالک نیز انتقال را تجویز نکند سرقفلی چگونه بین شرکا تقسیم میشود؟ به نظر میرسد در این فرض جهت خروج از بن بست باید گفت دادگاه می تواند حکم بر فروش سرقفلی صرفاً به یکی از شرکا و تقسیم وجوه حاصله به نسبت سهمشان بین آنها صادر نماید. به عبارتی یکی از شر کا میتواند آن را با قیمت بیشتر خریداری کند و چون کل سرقفلی به احدی از شرکا واگذار شده مالک ملک نیز نمی تواند مخالفتی با آن داشته باشد. ۱۳ ارجاع امر به کارشناسی دادگاه به استناد ماده ۳۱۵ قانون امور حسبی در صورت وجود شرایط از پیش گفته شده موضوع را به کارشناس مربوطه ارجاع می نماید، تا نسبت به قابل تقسیم بودن یا غیر قابل تقسیم بودن و اگر قابل تقسیم است به کدام روش قابل تقسیم است، اظهار نظر کند لذا اگر کارشناس مال را غیر قابل تقسیم از سه طریق افراز تعدیل و رد بداند یا اینکه اعلام کند مال در صورت تقسیم از طریق یکی از روشهای مذکور از مالیت می افتد، دادگاه به دلالت ماده ۳۱۷ قانون امور حسبی حکم بر فروش مال مشاع و تقسیم بهای آن بین شرکا صادر مینماید. طبق نظر مشهور در فقه مهایات جز به تراضی امکان پذیر نیست، لذا دادگاه نمی تواند در این خصوص اجبار نماید. اما دکتر کاتوزیان نظر عکس دارد کاتوزیان عقود معین، ج ۲، لزوم تقسیم منافع مهایات از ماده ۵۹۹ قانون مدنی قابل استنباط است زیرا این ماده به طور مطلق تقسیم را لازم دانسته است. نحوه تقسیم نیز یا به صورت زمانی برای مثال حق استفاده از باغ برای هر یک از شرکا شش ماه از سال باشد یا به صورت مکانی و بر اساس اجزای مال مشاع است یعنی برای مثال قسمتی از منافع باغ برای یکی از شرکا و قسمتی دیگر برای دیگری باشد صفایی جواهر کلام حقوق مدنی پیشرفته شرکت مدنی ش (۱۳۲ و ۱۳۳) ۱۵ آیا اشاعه در طلب امکان پذیر است؟ در این خصوص ابتدا برای طرح مسأله دو مصداق باید ذکر گردد. مثال اول زمانی که مورث از یک نفر طلبی داشته و فوت نموده و طلب به نسبت سهم الارث به وراث منتقل شده است. مثال دوم زمانی که دو شریک خودرو یا ملک خود را می فروشند و ثمن معامله به نسبت سهم آنها متعلق به ایشان می گردد.