رویدادهای موثر در تحول بودجه در قرن اخیر — بحران اقتصادی سالهای ۱۹۳۰-۱۹۲۹ در طول سال

جنگ جهانی اول و دوم در زمان جنگ تقاضا برای کالای مصرفی افزایش و برای کالای سرمایه ای کاهش پیدا می کند که این کاهش باعث رکود اقتصادی می شود. دولت در چنین شرایطی تقاضای کالاهای مصرفی را سهمیه بندی کرده و به این ترتیب میزان تقاضا را کنترل میکند. در این زمان درآمدهای دولت به دلیل رکود اقتصادی نزول و هزینه های دولت بر اثر تحمیل مخارج تسحیلاتی افزایش می یابد. نتیجه این نام عادله کسری بودجه خواهد بود. بحران اقتصادی سالهای ۱۹۳۰-۱۹۲۹ در طول سال های جنگ جهانی اول کشورهای اروپایی درگیر جنگ مواد غذایی مورد نیاز را از کشور ایالات متحده آمریکا وارد می کردند. پس از پایان جنگ اروپا در طول ۶ سال به رونق اقتصادی رسید و از وارد کردن محصولات کشاورزی از آمریکا جلوگیری کرد. این امر باعث شد محصولات کشاورزی در آمریکا با کمبود تقاضا و مازاد تولید مواجه شود و آثار آن عبارت بود از کاهش شدید قیمت، دست کشیدن کارگران از تولید و افزایش بیکاری که همه آنها منجر به بحران اقتصادی آمریکا شد. اثر این رویداد در نظریه اقتصادی موجب بازنگری خود به خودی عرضه و تقاضا و تحلیل مازاد تولید به عنوان یک متغیر جدید اقتصادی گردید. همچنین بحران اقتصادی باعث شد دولتهای وقت برای مقابله با بحران، اختیارات مالی و اقتدارات اجرایی بیشتری کسب کنند. از لحاظ بودجه نیز این بحران باعث شد دولتها به بودجه به عنوان ابزار موثر برنامه ریزی ملی بنگرند. گرفته میشد به حکومت مرکزی تحویل می گردید. تا قبل از مشروطیت بودجه هر ایالت در حساب های پراکنده ای به عنوان " کتابچه های جمع " تهیه می شد و هر کتابچه مسئولی به نام دوره دوم از مشروطیت تا ۱۳۴۴ نخستین بودجه در دوره مشروطیت در سال ۱۲۸۹ مذکور مشتمل بر ۱۴ میلیون و ۱۱۶ هزار تومان عواید با کسری معادل ۵۰۰ هزار تومان بود. ضرورت تهیه یک نظام مالیاتی و محدود کردن هزینه ها را به عنوان زیربنای بودجه بندی دولتی در دستور کار خود قرار داد. مجلس اول قوانینی چون تهیه برنامه دخل و خرج منبع اخذ وام خارجی بدون اجازه مجلس، ضرورت تهیه یک نظام مالیاتی و محدود کردن هزینه ها را به عنوان زیربنای بودجه بندی دولتی - دوره سوم - از ۱۳۴۴-۱۳۸۰: در سال ۱۳۴۴ علاوه بر این که شکل و اساس بودجه متحول گردید و به صورت بودجه برنامه ای درآمد، تهیه و تنظیم بودجه از وزارت دارایی که اداره بودجه عادی را بر عهده داشت به سازمان برنامه که مسئولیت برنامه ریزی عمرانی را عهده دار بود منتقل شد و دفتری به نام دفتر مرکزی بودجه در سازمان تاسیس شد.