رک ماده ۱۳۲۳ ق

رک ماده ۱۳۲۳ ق.م. امارات قانونی در کلیه دعاوی اگرچه از دعاوی باشد که به شهادت شهود قابل اثبات نیست معتبر است، مگر آن که دلیل برخلاف آن موجود باشد. اماره باشد. (۲) اقدامی که در توان و اختیار دادگاه است اجباری فرض نمی شود و ظاهر از این بیان امکان خودداری دادگاه از قرینه گرفتن است و به بیان دیگر وظیفه دادگاه چیزی کمتر از اجبار است. از جمع این دو مقدمه می توان نتیجه گرفت که دادگاه در حال عادی باید عدم حضور برای استکتاب را اماره صحت سند قرار دهد، مگر این که عذر موجه انکار کننده را احراز کند یا قرینه ای او را منصرف سازد و راه حل دیگری را تلقین کند: به عنوان مثال، کسی که احضار شده است دلیلی ارائه می دهد که فرزند او برای عملی خطرناک در بیمارستان بستری است و ترجیح می دهد که بر بالین فرزند بماند. در چنین فرضی دادگاه می تواند عدم حضور منکر را قرینه صحت قرار ندهد و رفتار او را با انسانی متعارف منطبق بداند. همچنین است در موردی که خود منکر بیمار است یا قوه قاهر دیگری مانع حضور او است.