ریخته گری: تملک خاک ریخته گری

تملّک خاکه ریخته گری که درون آن ذرات طلا و نقره متعلق به مشتریان وجود دارد، با علم به اعراض صاحبانش از آن، جایز است. در فرض گمان داشتن به اعراض، نسبت به جواز تملک اشکال شده است. برخی، اکتفا به ظن را در صورتی که عرف و عادت بر خلاف آن نباشد، بعید ندانستهاند. در غیر صورت علم یا ظن ، با معلوم بودن صاحبان آنها، هرچند در میان افرادی معین، باید از آنان حلالیت بطلبد یا آن را به ایشان برگرداند و چنانچه حق هر کدام به طور دقیق مشخص نباشد، باید با آنها مصالحه کند و اگر مالک ـ حتی در میان افرادی معیّن ـ معلوم نباشد، باید آن مال را از طرف صاحبش صدقه دهد؛ لیکن در اینکه اگر بعدها مالک آن پیدا شود و به صدقه رضایت ندهد، آیا صدقه دهنده ضامن است یا نه؟ اختلاف م. ب.. و نیز در اینکه مصرف این نوع صدقه ، مصرف صدقههای واجب است یا مستحب ، اختلاف است. منبع: جامع المقاصد ج۴، ص۱۸۸ · جواهر الکلام ج۲۴، ص۵۰ · کفایة الأحکام ج۱، ص۵۰۶ · الروضة البهیة ج۳، ص۳۸۶ · الرضة البهیة ج۳، ص۳۸۶-۳۸۷