سنن جاهلیت: انواع ازدواج در جاهلیت

ازدواج در جاهلیت : در عصر جاهلیت ، ازدواج‌های مختلفی رواج داشته است. قرآن به مواردی از نکاح‌های مرسوم جاهلیت اشاره دارد: ۵. ۱ - نکاح مقت ۱. نکاح مقت (زناشویی وارث با همسر میت)؛ تعبیر «مقت» از آیه ‌۲۲ سوره نساء گرفته شده که در آن، از نکاح با زن پدر، نهی شده است: «و‌لا تَنکحوا ما نَکحَ ءَاباؤُکم مِنَ‌النِّساءِ اِلاّ ما قَد سَلَفَ اِنَّه کانَ فـحِشَةً و مَقتًا وساءَ سَبیلاً». زن گفت: من تو را فرزند خود می‌دانم و برای تو که از صالحان قوم خویش هستی، این کار، شایسته نیست در عین حال، اجازه‌بده از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) در این‌باره بپرسم. حضرت او را از این ازدواج بازداشت؛ سپس این آیه نازل شد. ۵. ۲ - نکاح خدن ۲. نکاح خدن (زناشویی غیر رسمی و پنهانی)؛ اساس این نکاح بر عقیده‌ای جاهلی بود که برخلاف ارتباط آشکار، ارتباط دوستانه پنهانی را با زن، نیکو می‌شمرد. قرآن در دو مورد به این‌گونه نکاح اشاره کرده است: در آیه ۲۵ سوره نساء آن‌جا که شرایط ازدواج با کنیزان را بیان می‌کند، می‌فرماید: «...‌و لا مُتَّخِذتِ اَخدان‌...». در این آیه، از‌ازدواج با کنیزانی که به‌صورت گرفتن دوست پنهانی مرتکب فحشا می‌شوند، منع کرده است. نظیر این تعبیر درباره مردان هم آمده است. ۵. ۳ - نکاح بدل ۳. نکاح بدل (زناشویی به‌صورت تعویض همسر)؛ درباره این‌گونه ازدواج است که در جاهلیت وجود داشته و اسلام آن را منسوخ کرده‌است. ۵. ۴ - و غیره ۴. نکاح استبضاع (زناشویی برای تولید‌مثل). ۵. نکاح رهط (زناشویی دسته‌جمعی). ۶. نکاح شغار (ازدواجی که مهر آن، واگذاری متقابل خواهر یا دختر به طرف مقابل‌است). منبع: بلوغ الارب، ج‌۲، ص‌۴‌ـ‌۵ · روض‌الجنان، ج‌۵، ص‌۲۹۵ · نساء/سوره۴، آیه۱۹ · نساء/سوره۴، آیه۲۲ · مجمع‌البیان، ج۳، ص۵۱ · فقه السنه، ج‌۲، ص‌۸ · نساء/سوره۴، آیه۲۵ · مائده/سوره۵، آیه۵ · احزاب/سوره۳۳، آیه۵۲ · مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۵۷۶ · جواهرالعقود، ج‌۲، ص‌۳