سوء استفاده از ساختاردهی تابعیت شرکتها در داوری سرمایهگذاری بینالمللی
نویسندگان: صادقی, حسین، امیدی, میثم
نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، 2026/09/21
چکیده:
تعیین تابعیت اشخاص حقوقی از مهمترین مباحث حقوق سرمایهگذاری بینالمللی به شمار میرود؛ زیرا برخورداری از حمایتهای معاهدات سرمایهگذاری و دسترسی به سازوکارهای داوری بینالمللی تا حد زیادی به تابعیت سرمایهگذار وابسته است. هرچند این پدیده در اصل بخشی از برنامهریزی مشروع سرمایهگذاری محسوب میشود، اما در برخی موارد میتواند به ابزاری برای ایجاد مصنوعی صلاحیت داوری و بهرهبرداری فرصتطلبانه از نظام حلوفصل اختلافات سرمایهگذاری تبدیل شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، به بررسی مبانی حقوقی ساختاردهی تابعیت شرکتها و تبیین معیارهای تمایز میان برنامهریزی مشروع سرمایهگذاری و سوءاستفاده از فرایند در داوری سرمایهگذاری بینالمللی میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که رویه داوری سرمایهگذاری اصل ساختاردهی تابعیت را ممنوع نمیداند، بلکه سوءاستفاده از آن را در مواردی احراز میکند که بازسازی تابعیت پس از قابل پیشبینی شدن اختلاف و با هدف ایجاد صلاحیت داوری صورت گرفته باشد. همچنین، معیارهایی نظیر زمانبندی تغییر تابعیت، قابلیت پیشبینی اختلاف، وجود فعالیت اقتصادی واقعی و رعایت اصل حسن نیت، مهمترین شاخصهای تشخیص سوءاستفاده از تابعیت به شمار میروند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ارزیابی مشروعیت ساختاردهی تابعیت باید بر مبنای مجموعهای از معیارهای شکلی و ماهوی انجام شود و اتکای صرف به معیارهای سنتی تعیین تابعیت برای مقابله با سوءاستفاده از نظام داوری سرمایهگذاری کافی نیست. بر این اساس، الگوی ترکیبی مبتنی بر بررسی همزمان عوامل زمانی، اقتصادی و رفتاری میتواند راهکار مناسبتری برای تفکیک ساختاردهی مشروع از سوءاستفاده از فرایند فراهم آورد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
