دکترین
سوم بازداشت طلب و تکلیف شخص ثالث — طلب حال - هرگاه مالی که اخطار
۴۴۷ مالی که شخص ثالث بازداشت آن را نزد خود می پذیرد می تواند طلب م. ع. از شخص ثالث باشد؛ در این صورت طلب ممکن است حال یا مؤجل باشد و یا طلبی باشد که م. ع. باید آن را به تدریج از شخص ثالث بگیرد؛ در تمام این موارد، نیز شخص ثالث باید به شرح زیر به دستور اجرا عمل نماید.
۴۴۸. طلب حال - هرگاه مالی که اخطار توقیف آن به شخص ثالث می شود طلب حال باشد و موضع شخص ثالث پذیرش بازداشت باشد نک ش. ۴۳۵ به بعد) و دادورز مأمور اجرا) آن را از شخص ثالث مطالبه کند، شخص ثالث مکلف است آن را به این مأمور بدهد و رسید دریافت دارد؛ ... این رسید به منزله سند تأدیه... دین... از طرف شخص ثالث به م. ع. خواهد بوده ماده ۹ ق.ا.ا.م. روشن است که شخص ثالث باید وجهی را به دادورز مأمور اجرا بدهد که نزد وی بازداشت شده است و نه تمام طلبی را که م. ع. از وی دارد؛ پس چنانچه شخص ثالث در برابر م. ع. متعهد به پرداخت مبلغی افزون بر اصل طلب وی باشد در صورتی که اصل طلب بازداشت شده باشد شخص ثالث نمی تواند آن مبلغ را به مأمور اجرا بدهد؛ برای نمونه چنانچه وجهی را م. ع. ب. عنوان مضاربه به شخص ثالث داده باشد و تنها این وجه بازداشت شود، شخص ثالث نمی تواند سهمی سودی را که از مضاربه نصیب م. ع. شده چه این سود پیش از بازداشت اصل وجه حاصل شده باشد و چه پس از آن به دادورز (مأمور اجرا بدهد وگرنه در برابر م. ع. مسئول م. ب. زیرا آنچه بازداشت شده اصل طلب بوده است؛ مگر در نمونه بالا سود نیز نزد شخص ثالث بازداشت شده باشد.
۴۴۹ طلب اقساطی یا تدریجی به موجب ماده ۹۰ ق.ا.ا.م. در موردی که شخص ثالث دین خ. ر. ب. اقساط یا اجور و عوایدی را به تدریج به م. ع. می پردازد و محکوم له تقاضای استیفای محکوم به را از آن بنماید دادورز مأمور اجرا) به شخص ثالث اخطار میکند که اقساط یا عواید و اجور مقرر را به قسمت اجرا تسلیم نمایده ماده به اندازه لازم گویا و روشن است و در مورد دیونی است که متحقق گردیده اما یا باید به اقساط داده شود (مانند اجاره بها) و یا زمان مطالبه آنها به تدریج فرا می رسد (مانند دین ناشی از محصول باغ با میوه های گوناگون اجرای این ماده با دشواری ویژه ای روبه رو نمی شود؛ برای نمونه چنانچه م. ع. مالی را به شخص ثالث فروخته و توافق نموده باشند که ثمن یا بخشی از آن در بیست قسط ماهانه پرداخت شود و شخص ثالث بازداشت این اقساط را نزد خود بپذیرد چون طلب م. ع. متحقق گردیده اما زمان مطالبه هر جزئی از آن ماهانه فرا می رسد با بازداشت اقساط شخص ثالث مکلف است. با مطالبه اجرا، هر قسط را در سر رسید آن به قسمت اجرا تسلیم کند در صندوق دادگستری بسپارد. چنانچه شخص ثالث با پذیرش دین اقساطی خود به م. ع. برای نمونه اجاره بها، ادعا نماید که آن را پیشاپیش به موجب چک های و عده دار پرداخته است محکوم له چنانچه اظهار شخص ثالث را خلاف واقع بداند می تواند طبق ماده ۹۲ ق.ا.ا.م. علیه شخص ثالث اقدام نماید نک ش. (۴۵۹) دادگاهی که به دعوای محکوم له علیه شخص ثالث رسیدگی مینماید باید به اصل غیر قابل اعتراض بودن اسناد تجارتی چک سفته و برات توجه کند.
۴۵۰ طلب مشروط و بررسی تکلیف شخص ثالث - درباره دیونی که تحقق آن مشروط به شرایطی است اجرای مقررات ماده ۹۰ ق.ا. ام می تواند با پرسش هایی روبه رو شود. برای نمونه چنانچه م. ع. مالی را به شخص ثالث اجاره داده باشد بازداشت طلب، وجه نقد و مال منقول م. ع. نزد شخص ثالث ۲۰۳ اجور قابل بازداشت است؛ بنابراین محکوم له می تواند از قسمت اجرا درخواست بازداشت آنها را بنماید؛ دادورز مأمور اجرا نیز اخطار توقیف اجور را به شخص ثالث ابلاغ می نماید و در صورت پذیرش بازداشت اجور نک ش ۴۳۵ به بعد)، شخص ثالث (مستأجر) مکلف است اجاره بهای ماهانه را در صورت مطالبه، به قسمت اجرا تسلیم کند؛ اما این تکلیف تا زمانی و تا آنجا به عهده شخص ثالث است که عقد اجاره معتبر باشد؛ بنابراین چنانچه عقد اجاره برای نمونه به علت تلف شدن عین مستأجره، منفسخ شود چون حق موجر م. ع. نسبت به اجوری که باید پس از آن پرداخت می گردید متحقق نمی شود شخص ثالث تکلیفی به تحویل آنها به قسمت اجرا ندارد و باید مراتب را اعلام نماید.
۴۵۱ طلب متحقق مؤجل و بررسی تکلیف شخص ثالث - در ماده ۸۷ ق.ا. . .. امکان بازداشت طلب نزد شخص ثالث تصریح شده و اگرچه در ماده ۸۹ همان قانون ترتیب تسلیم طلب حال بازداشت شده به قسمت اجرا و نیز در ماده ۹۰ قانون یادشده ترتیب تسلیم دیونی که به اقساط باید پرداخت شود، پیش بینی شده است اما درباره طلب مؤجل نص دیگری وجود ندارد. حق مؤجل» یا «طلب مؤجل، حق یا طلبی است که حق داین متحقق گردیده اما زمان ادای آن فرا نرسیده است؛ مانند آنکه شخصی مبلغ یکصد میلیون ریال به دیگری بدهکار باشد که باید در روز اول اردیبهشت ماه سال بعد نقد بپردازد. طلب مؤجل م. ع. از شخص ثالث قابل بازداشت است چون حقی است که متحقق گردیده و تنها زمان ادای آن فرا نرسیده است. در صورت بازداشت با فرا رسیدن زمان پرداخت دین و حال شدن طلب شخص ثالث مکلف است به ترتیبی که در ماده ۹۰ ق.ا.ا.م. تصریح گردیده آن را به قسمت اجرا تحویل دهد.
چهارم - بازداشت سایر اموال م. ع. و تکلیف شخص ثالث ۴۵۲ گفته شد که ب. ت. ب. گستردگی مفهوم مال» و «شخص ثالث هر مالی را که م. ع. دارا بوده و در اختیار شخص ثالث است به گونه ای که بازداشت آن مستلزم همکاری شخص ثالثی است که مال در اختیار او م. ب. می تواند ب. ت. ب. مواد ۸۷ به بعد قانون اجرای احکام مدنی بازداشت شود؛ در این صورت با ابلاغ توقیف نامه شخص ثالث چنانچه موضع شخص ثالث پذیرش بازداشت باشد نک ش. ۴۳ به بعد)، به تناسب تکالیفی که دارد و بررسی گردید باید اقدام کند. بنابراین برای نمونه بازداشت سهام بانام شرکت سهامی در واقع ب. ت. ب. همان مواد قابل بازداشت است و شرکت پس از ابلاغ توقیف نامه شخص ثالث مکلف است برابر نصوص مزبور اقدام کند نک ش ۴۲۹ به بعد).
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
