سوم - مقطع اقدامات تحقیقی و تصمیمات قضایی دادگاه در جای و

سوم - مقطع اقدامات تحقیقی و تصمیمات قضایی دادگاه در جای و موقعیت خود اهمیت دارد و شایسته توجه است. یکی از این مقاطع که در پیرامون موضوع اختلاف و مذاکرات طرفین به منظور کشف حقیقت و تمیز حق است. مواردی که در این مقطع به تشخیص دادگاه و البته بر اساس قانون مورد تصمیم دادگاه قرار میگیرد تا به کشف حقیقت قضیه و تمیز حق کمک کند اقدامات و تصمیماتی است که به تناسب و اقتضای موضوع دادگاه معمولاً پس از ملاحظه دادخواست و لوایح تقدیمی ادله استنادی و اسناد ابرازی و همچنین استماع اظهارات طرفین در جلسه دادرسی، اتخاذ میکند. این موارد مشتمل است از جمله بر انجام کارشناسی تحقیقات محلی معاینه محل استماع گواهی گواهان استعلام از مراجع دولتی و عمومی مطالبه پرونده و غیره. دادگاه در توسل به هر یک از این وسایل که برای کشف حقیقت به کار گرفته میشود به تناسب موضوع و ماهیت دعوا عمل میکند. در نتیجه برای هر دعوایی همه این وسایل به کار نمی آید و لازم نیست در هر دادرسی از همه آن وسایل و ادله استفاده شود. مهمترین اختیار دادگاه در این عرصه برخاسته از حکم مقرر در ماده ۱۹۹ ق.آ.د.م است که به دادگاه اجازه و اختیار میدهد به منظور کشف حقیقت دست به هر نوع اقدام و تحقیقی بزند. این تحقیق گاهی در قالب انجام تحقیقات محلی و معاینه محل صورت میگیرد؛ در مواقعی فقط با انجام کارشناسی این نتیجه به دست می آید؛ در برخی اوقات با یک استعلام از مرجع دولتی مخاطب و پاسخ آن دادگاه را به حقیقت امر میرساند و بالاخره مطالعه پرونده ای که از مراجع قضایی و غیر قضایی مطالبه میشود، دادگاه را در احراز حقیقت قانع می سازد. در کنار آنچه گفته شد، موارد دیگری هم وجود دارد که حسب مورد و متناسب با موضوع دعوا و پیچیدگی آن دادگاه ناگزیر است به آن اقدامات متوسل شود.