سوگند گواه

آیا لازم است شاهد در محکمه سوگند بخورد یا خیر؟ در شریعت اسلامی دو قول وجود دارد قول اول این که وقتی که شخصی شهادت می دهد لازم نیست خود او را سوگند بدهند این قول را حنفیان دارند. قول دوم این که گواه نخست باید سوگند بخورد تا از وی قبول شهادت بشود. استدلال ایشان آن است که؛ عدالت شاهد یک امر پنهانی و ناشناخته است و ادای سوگند این امر پنهانی را تقویت می کند. (۳) در کتاب الطرق الحکمیه ابن قیم جوزیه حنبلی آمده است «اذا کان للحاکم ان فرق إذا ارتکاب بهم اولی ان یحلفهم إذا ارتکاب بهم». یعنی اگر قاضی بتواند هنگامی که تردید کرد در امر قضا برای صحت گواهی گواهان آنها را از هم جدا کند و منفرداً از آنها استماع کند در فقه این امر اجازه داده شده است) پس به طریق اولی برای رفع تردید خودش نیز از گواه می تواند سوگند بگیرد. در مذهب مالکی نیز همین امر بیان شده است. در مجلة الاحکام العدلیه ماده ۱۷۲۷، نیز از قول دوم پیروی شده است، یعنی سوگند لازم دانسته شده است. در این ماده آمده است: «اذا الح المشهود علیه علی الحاکم قبل الحکم بتحلیف الشهود انهم لم یکونوا فی شهادتم کاذبین، وکان هناک لزوم لتقویه الشهاده بالیمین، کان للحاکم ان یحلف الشهود و ان یقول لهم ان حلفتم ۲. همانجا. ابن نجیم حنفی، ابن ابی لیلی ؛ قاضی قرطبه و محمد بن بشیر بر این نظرند نک الطرق الحکمیه : ص ۱۲۵. قرة عیون الاخبار فی تکملة رد المختارا ج ۱، ص ۷۳. ⚠ احتیاط: متنِ OCR در جاهایی ناخواناست. در مجلة الاحکام العدلیه ماده ۱۷۲۷، نیز از قول دوم پیروی شده است، یعنی سوگند لازم دانسته شده است. در این ماده آمده است: «اذا الح المشهود علیه علی الحاکم قبل الحکم بتحلیف الشهود انهم لم یکونوا فی شهادتم کاذبین، وکان هناک لزوم لتقویه الشهاده بالیمین، کان للحاکم ان یحلف الشهود و ان یقول لهم ان حلفتم ۲. همانجا. ابن نجیم حنفی، ابن ابی لیلی ؛ قاضی قرطبه و محمد بن بشیر بر این نظرند نک الطرق الحکمیه : ص ۱۲۵. قرة عیون الاخبار فی تکملة رد المختارا ج ۱، ص ۷۳.